ΓΙΟΡΤΗ ΚΑΣΤΑΝΟΥ ΣΤΟ ΕΛΟΣ.

Η καθιερωμένη πλέον εδώ και χρόνια Γιορτή Καστάνου, διοργανώνεται και φέτος, Κυριακή 23 Οκτωβρίου στο Έλος Κισάμου. Το πρόγραμμα έχει ώς εξής:

11:30 - Οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Έλους, παρουσιάζουν ποιήματα και μαντινάδες που έγραψαν για τις καστανιές και τα κάστανα.

11:45 - Ομιλία από το Μυλωνάκη Νίκο ,πρώην πρόεδρο της Κοινότητας Έλους με θέμα: Κάστανα και καστανοκαλλιέργεια στο Δήμο Κισάμου. Παρελθόν παρών και μέλλον.

12:00 - Κρητική μουσική - Χορεύει το χορευτικό συγκρότημα του Γιάννη Κουμή.

13:30 - Επίσκεψη - ξενάγηση στο Συσκευαστήριο Καστάνου της Αναπτυξιακής Εταιρείας "Εννιά Χωριά".

Στην γιορτή, ψήνονται κάστανα με διάφορους παραδοσιακούς τρόπους και προσφέρονται στους επισκέπτες, συνοδεία καλού κρασιού.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΥΡΟ.....

Λίγα λόγια για τον μεγάλο βιολιστή της Κρήτης.
Αν και έχουμε εκτενώς αναφερθεί μέσα από αυτό το blog στο βιογραφικό του μεγάλου Νικολή Σαριδάκη ή Μαύρου, εν τούτοις θεωρούμε χρέος μας να πούμε δυό λόγια παραπάνω μιας και ειπώθηκαν αρκετές ασυναρτησίες στα πλαίσια μιας τάχα μου "παραδοσιακής" εκπομπής από τοπικό κανάλι της Κρήτης, από κάποιον υποτιθέμενο "φιρμάτο" καλλιτέχνη.(Τα εν λόγω αποσπάσματα ανέβηκαν προχθές στο Youtube, αλλά κατέβηκαν επειδή προφανώς κάποιοι κατάλαβαν την χαζομάρα που έκαναν).

Θα μου πείτε, ε καί;
Σίγουρα, ο Μαύρος δεν έχει την ανάγκη από κανενός την "καλοθελητάδα". Η ιστορία του είναι λαμπρή, είναι γραμμένη με κεφαλαία γράμματα.
Μερικοί όμως, είτε από άγνοια, είτε από τοπικιστική παραφροσύνη, είτε από οτιδήποτε άλλο, φτάνουν σε σημείο να λένε ό,τι αρλούμπα τους έρχεται στο μυαλό.
Φτάνουν σε σημείο να πούνε " Ο Μαύρος στα Χανιά υπήρξε επειδή τον έκανε παρέα ο Κουτσουρέλης". Έλεος φίλοι μου. Ο Μαύρος σταδιοδρομούσε αρκετά χρόνια πρίν την συνεργασία του με τον Κουτσουρέλη, αλλά και αρκετά χρόνια κατόπιν αυτής της "ζυγιάς". Ομολογουμένως, η ζυγιά αυτή ήταν ίσως η σημαντικότερη της περιόδου αυτής, όχι όμως ότι ο Μαύρος έπαιζε έναν ρόλο "κομπάρσου" όπως θέλουν να πιστεύουν κάποιοι.
Ένα άλλο που έκανε εντύπωση στην εν λόγω εκπομπή από τον "φιρμάτο" καλλιτέχνη: Ο Κολυμπαριανός συρτός είναι σύνθεση που την έκανε ο Σκορδαλός(!!!) και την "άρπαξε" ο Μαύρος όταν συνταξίδευε μαζί με τον αείμνηστο λυράρη πάνω σε ένα.....φορτηγό..! Αλήθεια, τι μάρκα ήταν το φορτηγό; Καθόντουσαν στην καρότσα ή στην καμπίνα; Έλεος πιά! Να δούμε τι άλλο θα ακούσουμε!
Είναι γνωστό ότι τα τελευταία χρόνια οι σχέσεις των καλλιτεχνών ανεξαρτήτου νομού είναι σαφώς βελτιωμένες. Όμως κάτι τέτοιες τοποθετήσεις ατόμων που έχουν μαύρα μεσάνυχτα και αρκετό άχτι, μόνο καλό δεν κάνουν, αντιθέτως.
Μακάρι να παραδειγματιζόντουσαν από τον Μαύρο, γιατί πραγματικά ο ίδιος ήταν "σχολείο" και ο νοών....νοείτω. Την στιγμή που ο Μαύρος είχε την ιδιαίτερη αποδοχή μεγάλων καλλιτεχνών (Χάρχαλης- Μαριάνος-Ναύτης-Μουντάκης-Λαγός κλπ), άραγε οι σημερινοί όψιμοι "φιρμάτοι", για ποιόν λόγο αναιρούν τις απόψεις των "δασκάλων" τους; Υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος λόγος; Σίγουρα ναί, άλλωστε ώς γνωστόν, όσα δεν φτάνει η αλεπού....

ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΦΑΡΑΝΤΑΚΗΣ

Φωτο: Από το βιβλίο του Θαν.Δεικτάκη "Χανιώτες Λαϊκοί Μουσικοί που δεν υπάρχουν πιά"


1912 - 1986

Ο Αριστείδης Φαραντάκης γεννήθηκε στις Λουσακιές Κισάμου και για πολλά χρόνια δέσποσε στην δυτική Κίσαμο με τις ανεπανάληπτες δοξαριές του. Στρωτό και σωστό παίξιμο, ακέραιος χαρακτήρας και άψογος συνεργάτης με όλους όσους "ζύγιασε". Επηρεασμένος από τον τόπο καταγωγής του (Λουσακιές), έφερε πέρα για πέρα το απόλυτο κισαμίτικο μουσικό ιδίωμα στο παίξιμο του και για αυτό τον λόγο, ήταν περιζήτητος στα τοπικά πανηγύρια και γλέντια. Συνεργάστηκε κυρίως με τους μεγάλους λαγουτιέρηδες Μανώλη Καρεφυλλάκη και Μανώλη Γαλανάκη. Μέχρι και τα γεράματα του έπαιζε σχεδόν επαγγελματικά.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ - ΚΟΥΦΙΑΝΟΣ. Ο ΜΕΓΑΣ ΛΥΡΑΡΗΣ

1877 - 1947

"Ήτανε στα Χανιά ο Νίκος ο Κουφιανός, έπαιζε την ωραιότερη λύρα στην Κρήτη"
Γεώργιος Μαριάνος.

"Δεν ήταν απλά ένας λυράρης, ήταν ένας μουσικολόγος της κρητικής μουσικής".
Κ.Παπαδάκης "Ναύτης".

"Έπαιζε σε μια ταβέρνα στα Χανιά και ο μαγαζάτορας είχε βγάλει καρέκλες και στον δρόμο για να χωρέσει ο κόσμος. Ο Καρεκλάς για κανά μήνα δεν έλειπε από εκεί, τον ξεπατίκωνε στα κόλπα".
Γεώργιος Μουζουράκης.

"Και στο όργανο ήτονε άσος και στο τραγούδι του αψεγάδιαστος".
Νικολής Χάρχαλης.

"Θυμάμαι με πολύ νοσταλγία την εποχή της συνεργασίας μας, ήταν ο Κουφιανός ένα πραγματικό στολίδι για την μουσική μας παράδοση".
Γιώργης Κουτσουρέλης.

Αυτά και άλλα πολλά έχουν ειπωθεί από τα ιερά τέρατα της μουσικής μας για τον τρανό Κουφιανό.
Λυράρης, καλλιτέχνης, τραγουδιστής υψηλού επιπέδου για εκείνα τα χρόνια της παρουσίας του.
Γεννήθηκε στο Μουρί, μια γειτονιά του Κουφού Κυδωνίας Χανίων. Μεγαλούργησε με την λύρα του, άφησε εποχή, άφησε μιμητές και μαθητές σε όλη την Κρήτη. Ο Νίκος ο Κατσούλης που από τον τόπο καταγωγής του, ονομάστηκε "Κουφιανός".
Πολλοί μελετητές και ερευνητές της μουσικής μας παράδοσης τον κατατάσσουν στην υψηλότερη θέση των λυράρηδων που άκμασαν μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα.
Ο Χαρίλαος ηχογράφησε δίσκους και εντυπωσίασε, ο Καντέρης έβαλε την λύρα στα "σαλόνια", ο Καραβίτης και ο Λαγός έδωσαν φρέσκια πνοή στην μουσική της κεντρικής Κρήτης, ο Ροδινός αποθεώθηκε με τον τραγικό του θάνατο, ο Κουφιανός όμως, έβαλε θεμέλια, έσκαψε το χωράφι, το έσπειρε με νότες, τεχνικές, δοξαριές, καινοτομίες.
Αξεπέραστη τεχνική για εκείνη την εποχή. Ο Ροδινός, ξημεροβραδιαζόταν δίπλα του για να τον παρατηρεί στο παίξιμο του. Ο Καραβίτης, ο Μουζουράκης, ο Χαρίλαος, συχνοί θαμώνες στα γλέντια του, αλλά και στα "ιδιωτικά" μαθήματα κατόπιν.
Από ότι καταλαβαίνουμε, ναί, ο Κουφιανός δίδαξε. Δίδαξε την τέχνη του οργάνου, δίδαξε όμως και την γνήσια μουσική έκφραση. Γνώστης, όχι μόνο των τοπικών μουσικών ιδιωμάτων, αλλά ώς μανιώδης εραστής της κρητικής μουσικής, ταξίδευε σε όλο το νησί, ερχόταν σε επαφή με καλλιτέχνες άλλων περιοχών, ώστε να μαθαίνει και τα μουσικά είδη όλης της Κρήτης. Αυτός, μαζί με τον Ανδρέα Μαριάνο κυρίως, κράτησαν ανόθευτες τις γνήσιες μελωδίες του αυθεντικού Πεντοζαλιού.
Έπαιξε σε όλο τον νομό Χανίων, αλλά και σε περιοχές της υπόλοιπης Κρήτης. Στην Αθήνα, εμφανιζόταν συχνά, ακόμα και σε συναυλίες, όπως το 1930 και 1932 στο θέατρο Αλάμπρα με τον σαντοριέρη, τον Λουκά Μπέρτο. Το 1938 αντιπροσώπευσε την Κρήτη στο Καλλιμάρμαρο στάδιο Αθηνών, μαζί με τον Γιώργη Κουτσουρέλη και το χορευτικό συγκρότημα από τα Παλαιά Ρούματα Κισάμου. Φίλος του Ελευθερίου Βενιζέλου, ήταν ο αγαπημένος λυράρης του Εθνάρχη και συχνά έπαιζε στο σπίτι του και στη λέσχη Φιλελευθέρων. Ο άλλος αγαπημένος μουσικός του Βενιζέλου, ήταν ο Γιώργης Μαριάνος.
Δισκογραφικά, το έργο του Κουφιανού είναι μικρό, δυσανάλογο της καλλιτεχνικής του εμβέλειας. Μην ξεχνάμε όμως τις δυσκολίες εκείνης της εποχής και την πρωτόγονη κατάσταση της δισκογραφίας.
Συνεργάστηκε με πολλούς καλλιτέχνες, όπως ο λαγουτιέρης Μπερτομανώλης από τα Πλακάλωνα Κισάμου, ο Ανδρέας και μετέπειτα ο Γιώργης Κουτσουρέλης, ο Φραγγέδης από τις Βουκολιές, αλλά και οι σαντοριέρηδες Τσεσμές και Μπέρτος.
Ο Κουφιανός, δεν έκανε απλά διασκευές. Άφησε σαν δώρο στην μουσική μας παράδοση, τον δικό του σκοπό, την δική του δημιουργία: Τον κλασσικό Χαλεπιανό συρτό, μια από τις ωραιότερες μελωδίες.
Δεν είναι παράλογο να πούμε ότι σήμερα το όνομα του παραπέμπει σε έναν θρύλο. Και στην πραγματικότητα, αυτός είναι ο Κουφιανός. Ένας θρύλος της λύρας, της κρητικής μουσικής. Ένας άνθρωπος, για τον οποίο θα έπρεπε σήμερα "κάποιοι" να πίνουν νερό στο όνομα του....και ο νοών....

ΣΤΡΑΤΗΣ ΓΑΛΑΘΙΑΝΟΣ - ΤΟ ΚΑΜΑΡΙ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΩΝ

1906 - 1986
-------------

Ο Στρατής Γαλαθιανάκης ή Γαλαθιανός δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Πολύ καλός δεξιοτέχνης, άριστος τραγουδιστής, ακέραιος χαρακτήρας. Το βιολί έπαιρνε φωτιά στα χέρια του, το δοξάρι σκόρπιζε διαπεραστικούς ήχους.
Στα Κεραμιά, άφησε εποχή. Κι όχι μόνο εκεί. Έπαιξε σε όλο τον νομό Χανίων, εκατοντάδες γλέντια και διασκεδάσεις. Γεννήθηκε στους Κάμπους Κεραμιών Κυδωνίας του νομού Χανίων και από έφηβος σχεδόν πρωτόπιασε το βιολί, για να μην το αποχωριστεί ποτέ για όλη του την ζωή. Ένας θείος του, του δώρισε ένα βιολί, με σκοπό ο μικρός Στρατής να περνάει την ώρα του. Μα μόνο χόμπι δεν ήταν αυτό. Εξελίχθηκε ραγδαίως σε έναν μανιώδη καλλιτέχνη, η φήμη του εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα έξω από την στενή περιφέρεια των λεβέντικων Κεραμιών.
Δίδαξε, γαλούχησε, παραδειγμάτισε τις επόμενες γενιές των Κεραμιανών βιολιστών. Ακόμα και σήμερα λένε "αυτός παίζει με το σύστημα του Γαλαθιανού".
Ο Στρατής Γαλαθιανός ακολουθούσε τον δρόμο και την τεχνική του μεγάλου Μαύρου. Είχε κάτι από την γλύκα του μεγάλου κισαμίτη βιολιστή. Πρότυπα είχε τον Χάρχαλη και τον Μαριάνο. Σίγουρα όμως, το παίξιμο του, έφερε την δική του σφραγίδα.
Στα συρτά, ήταν μοναδικός. Με απαλές δοξαριές, χωρίς έπαρση, απέδιδε ολόσωστα όλα τα παλιά κισαμίτικα συρτά της εποχής. Συνέθεσε και τον δικό του σκοπό, τον περίφημο Λακκιώτικο συρτό. Βέβαια, επειδή έπαιζε συχνά και ηχογράφησε κάποιες μελωδίες, αυτές ταυτίστηκαν με τον Γαλαθιανό και ορισμένοι σήμερα θεωρούν ότι είναι δικές του συνθέσεις, πράγμα που αποδεικνύεται λάθος ασφαλώς.
Η δισκογραφική του παρουσία ήταν αρκετά έντονη για εκείνα τα χρόνια. Ηχογράφησε αρκετά τραγούδια σε δίσκους των 45'' με μεγάλη επιτυχία. Παρέα μαζί του, ο κισαμίτης τραγουδιστής Θεοχ.Τζινευράκης, ο μεγάλος λαγουτιέρης Δημ.Γαλάνης, ο Γιώργης Γομπάκης, ο Γ.Γεραιουδάκης (Μαρουβάς). Συρτός της Χαραυγής, Μεσογειανός, Καραγκιουλές, Χανιώτικος, Γραμπουσιανός, Βοριάς και πολλά άλλα συρτά τα ακούμε σήμερα στις νοσταλγικές ηχογραφήσεις του Γαλαθιανού.
Έπαιξε εκτός των παραπάνω και με άλλους λαγουτιέρηδες, όπως ο Αντώνης Κατάκης, ο Γιώργης Κουτσουρέλης κ.α. Στην Θεσσαλονίκη όπου βρέθηκε για μερικά χρόνια, ταίριαξε με τον προσφάτως εκλιπόντα λαγουτιέρη, τον Στέλιο Λαϊνάκη από τον Λαρδά Κισάμου.
Η σημαντικότερη όμως συνεργασία κατά γενική ομολογία, ήταν αυτή με τον Δημήτρη Γαλάνη. Αχώριστοι στα γλέντια, αχώριστοι και σαν φίλοι.
Ο Στρατής Γαλαθιανός άφησε στην κυριολεξία εποχή. Με το άριστο παίξιμο του και το γλυκό τραγούδι του, με την σεμνή παρουσία του και σίγουρα, με τον γνήσιο χαρακτήρα του.

ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ: ΜΑΥΡΟΣ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ-ΝΤΟΥΡΟΥΝΤΑΚΗΣ

Ηχογράφηση της δεκαετίας του'50 στο Κολυμπάρι Κισάμου. Βιολί: Νικ.Σαριδάκης (Μαύρος), λαγούτο:Γ.Κουτσουρέλης, τραγούδι: Λευτέρης Ντουρουντάκης.
Παίζονται οι σκοποί: 1ος Καραγκιουλές του Μ.Καραγκιουλέ, Βοριάς του Α.Μαριάνου, Κισαμίτικος αγνώστου.

ΠΑΕΙ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΑΚΙ.....

Αν και βέβαια ο Σεπτέμβρης δεν σηματοδοτεί με το ζόρι το τέλος του καλοκαιριού....αλλά όπως και να το κάνουμε, το καλοκαιράκι μας αφήνει και έρχεται μπροστά μας ο χειμώνας, ο οποίος κατά τους δεινούς μας οικονομολόγους, θα είναι κλάσεις δυσκολότερος από ότι ο περυσινός. Δεν βαριέσαι, θα μου πείτε, την υγειά μας να έχουμε και θα τον αντέξουμε κι αυτόν. Όπως αντέχουμε οτιδήποτε δύσκολο και άσχημο σε αυτή την χώρα.

Καλό μήνα σε όλους, καλό φθινόπωρο και καλή επιστροφή στην καθημερινότητα μας.

Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΜΑΛΑΘΥΡΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΟΥ ΑΝΑΡΤΗΘΗΚΕ ΣΤΟ ΦΙΛΙΚΟ BLOG "ΣΑΔΕΝΤΡΕΠΕΣΑΙ" http://sadentrepese.blogspot.com/



Η εκτέλεση των 62 κατοίκων της Μαλαθύρου

Γράφει ο Καρτσωνάκης Βασίλης

28/08/1944

Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής είχαν δημιουργηθεί αντάρτικα σώματα με διοικητή τον λοχαγό Σπανουδάκη Μάρκο. Στη περιοχή Κρυγιό νερό βρισκόταν κρυφό Αγγλικό φυλάκιο όπου είχε ασύρματο που επικοινωνούσε με τη Μέση Ανατολή, και με τον ʼγγλο αξιωματικό και τον Ανθυπολοχαγό Πιπλή Εμμανουήλ συντόνιζε την αντίσταση κατά των Γερμανών. Πληροφορίες στο φυλάκιο εξασφάλιζε ο Σημαντηράκης Γιάννης του Εμμανουήλ.
Με τις οδηγίες του προδότη την αποφράδα ημέρα της 28-08-1944 Γερμανικά στρατεύματα περικύκλωσαν το χωριό, μπήκαν μέσα στις γειτονιές και άρχισαν να συλλαμβάνουν τους άνδρες και τις γυναίκες.
Τους άνδρες του μάζεψαν σε σπίτι, στο Πάνω Χωριό, σε πατητήρια στα Μπαχαδιανά και στο Σχολείο. Είχαν συλλάβει 61 άνδρες από το χωριό και 2 από άλλα χωριά.
Μετά την συγκέντρωση τους είπαν ότι είχαν πληροφορίες και αποδείξεις ότι στο χωριό υπήρχαν 'Αγγλοι, ασύρματος και πυρομαχικά και πως εντός δύο ωρών θα πρέπει να τους τα παραδώσουν όλα, αλλιώς θα τους εκτελέσουν. Ενώ όλα αυτά υπήρχαν, δεν φοβήθηκαν ότι θα τουφεκιζόταν από τον κατακτητή και απάντησαν ότι δεν υπάρχει τίποτα από όλα αυτά. Τούς βασάνισαν, τους χτύπησαν, ένα ένα αλλά και πάλι σαν γνήσιοι Έλληνες και Πατριώτες κανένας δεν μαρτύρησε τίποτα.
Μετά και από τη λεηλασία του χωριού το απόγευμα κατά την 6η περίπου ώρα οι Γερμανοί οδηγούν με φάλαγγα τους 63 συλληφθέντες Μαλαθυριανούς στον τόπο της εκτέλεσης τους, στο φαράγγι περίπου 2 χλμ μακριά, όπου άλλοι Γερμανοί είχαν καταλάβει τις δύο πλευρές του φαραγγιού, και είχαν οργανώσει το χώρο της εκτέλεσης τοποθετώντας πολυβόλα. Στο φαράγγι έφτασαν οι 58 γιατί στην διαδρομή οι Γερμανοί εκτέλεσαν τους 5 τελευταίους της φάλαγγας. Όταν έφτασαν στον τόπο της θυσίας όπως προχωρούσαν τους γάζωναν οι ριπές των πολυβόλων.
Έπειτα αρχίζει χαριστική βολή στο κεφάλι κάθε Μαλαθυριανού. Δυο στρατιώτες, ο ένας από κάθε μεριά αρχίζουν να δίνουν την χαριστική βολή.
Φτάνοντας ο πρώτος στη μέση βλέπει στο κεφάλι του πεσμένου κάτω Κρητικού αίμα και τον πέρασε για πεθαμένο.
Φτάνει ο άλλος στη μέση, και βλέποντας το αίμα σκέφτεται ότι την έπαιξε ο προηγούμενος. Βλέπει στο χέρι του το χρυσό δαχτυλίδι του αρραβώνα και πάει να του το βγάλει. Ο αιματοβαμμένος όμως άνθρωπος ήξερε ότι το δαχτυλίδι αυτό δεν έβγαινε από το δάχτυλο του, και φοβήθηκε μήπως βγάλει την ξιφολόγχη και του το κόψει. Έτσι δεν θα μπορούσε να κρύψει τον πόνο του και θα καταλάβαιναν ότι είναι ζωντανός. Το δαχτυλίδι όμως γλιστρά μέσα στα αίματα, βγαίνει, και οι Γερμανοί αποχωρούν αφήνοντας πίσω τους 62 νεκρούς και τον μοναδικό επιζώντα. Το όνομα του είναι Καρτσωνάκης Ιωάννης του Γεωργίου. Από τότε έταξε τον εαυτό του στον Θεό, έγινε παπάς για να μνημονεύει κάθε χρόνο τους αγαπημένους, αδικοχαμένους, φίλους, και συγχωριανούς του.

Κ.ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (ΝΑΥΤΗΣ) - ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ

Ηχογράφηση με τον Κ.Παπαδάκη (Ναύτη) στον Σελινιώτικο συρτό του Βουρογιάννη, έτος σύνθεσης: 1866

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

Εκ μέρους του blog "ΚΙΣΑΜΟΣ - ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ", σας ευχόμαστε χρόνια πολλά και η χάρη της Παναγίας να σας προστατεύει όλους και όλες.