ΕΚΟΙΜΗΘΗ Ο ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ.....

Ο ΠΡΩΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ ΚΑΙ ΣΕΛΙΝΟΥ, Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΕΝ ΖΩΗ "ΑΓΙΟΣ"...

Ο Σεβασμιώτατος Ειρηναίος Γαλανάκης γεννήθηκε στο Νεροχώρι Αποκορώνου Κρήτης στις 10 Νοεμβρίου 1911. Σπούδασε στο Ιεροδιδασκαλείο Κρήτης και στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Aθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1937. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές Θεολογίας και Κοινωνιολογίας στη Γαλλία, στα Πανεπιστήμια της Λιλ και του Παρισιού. Εργάστηκε ως καθηγητής Θεολογίας σε σχολεία του Νομού Χανίων την περίοδο 1938-1945. Το 1946 χειροτονήθηκε διάκονος και κατόπιν Πρεσβύτερος και του δόθηκε το οφίκιο του Αρχιμανδρίτη. Χρημάτισε Υποδιευθυντής της Εκκλησιαστικής Σχολής Κρήτης. Το Δεκέμβριο του 1957 η Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος της Εκκλησίας της Κρήτης τον εξέλεξε Επίσκοπο Κισάμου και Σελίνου και χειροτονήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 1957. Στις 25 Σεπτεμβρίου 1962, με την ανύψωση των Επισκοπών της Κρήτης σε Μητροπόλεις προήχθη σε Μητροπολίτη. Στις 16 Δεκεμβρίου 1971 εξελέγη από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου Μητροπολίτης της Ιεράς Μητρόπολης Γερμανίας. Επί Αρχιερατείας του αναγνωρίστηκε η Ορθόδοξη Μητρόπολη Γερμανίας ως τρίτη επίσημη εκκλησία στη χώρα, οικοδομήθηκε ο Μητροπολιτικός Ναός της Αγίας Τριάδας και το Μητροπολιτικό μέγαρο στη Βόννη, αλλά και πολλοί άλλοι ναοί σε άλλα μεγάλα κέντρα της Γερμανίας. Παραιτήθηκε το 1980. Στις 26 Ιανουαρίου 1981 ο Μητροπολίτης Ειρηναίος Γαλανάκης επανήλθε εκ νέου στη Μητρόπολη Κισάμου και Σελίνου. Στις 24 Αυγούστου του 2005 υπέβαλε την παραίτησή του για λόγους υγείας στην Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο της Εκκλησίας της Κρήτης η οποία και έγινε αποδεκτή.

Από το φιλικό ιστολόγιο http://sadentrepese.blogspot.gr/

ΝΙΚΟΛΗΣ ΤΣΕΓΚΑΣ.....ΣΑΡΑΝΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

Συμπληρώνονται αυτές τις μέρες 44 χρόνια από τότε που έφυγε αναπάντεχα από την ζωή ο θρυλικός τροβαδούρος και συνθέτης Νικολής Τσέγκας. Η μουσική του προσφορά είναι ανεκτίμητη και το όνομα του θα παραπέμπει για πάντα στην Κίσαμο, στην Γραμπούσα και στα περήφανα συρτά που εμπνεύστηκε. Εκτενέστερη βιογραφία του θα βρείτε στο blog μας.

Αιωνία του η μνήμη.


Ακούστε το τραγούδι που σύνθεσε ειδικά για τον Τσέγκα ο Κωστής Παπαδάκης ή Ναύτης.

ΑΡΘΡΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗ

ΆΡΘΡΟ ΤΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΗ
================================


Τον βλέπεις να πιάνει το λαγούτο και να το χαϊδεύει με τρόπο στοργικό. Σαν γονιός που κανακίζει το παιδί του. Ψηλός, λεβέντης, επιβλητικός. Μα αλήθεια, πόσο όμορφα δένει η σωματική του ομορφιά, με την ομορφιά των ήχων του λαούτου του. Κι έπειτα, ατελείωτα ταξίμια σε μουσικούς κόσμους που τους φυσάει το θαλασσινό αγέρι και τους δροσίζει η ψηλότερη κορυφή.
Σαν το "Άρωμα", ευωδιάζουν οι πενιές του, πότε γλυκιές, πότε άγριες, μα σίγουρα, μερακλήδικες. Ο Γιώργος Κουτσουρέλης ήταν και θα είναι ο κορυφαίος καλλιτέχνης του λαούτου. Αλάνθαστος σε κάθε μουσική του εκτέλεση και σύνθεση, ήξερε την αρχή και το τέλος της κάθε μελωδίας, ήξερε πού και πώς θα στολίσει τον κάθε σκοπό, χωρίς περιττές και ανούσιες φιγούρες, σαν αυτές που ακούμε σήμερα και αναρωτιόμαστε, μα που πήγε η γνησιότητα;
Αγάπησε με πάθος την κρητική μουσική, τον αγάπησε όμως κι αυτή. Μια αγάπη που κράτησε μέχρι την τελευταία στιγμή της φυσικής του παρουσίας. Το Καστέλλι, η τρανή αυτή πολιτεία των Χανίων, καυχήθηκε που γέννησε μια τέτοια προσωπικότητα. Και ο Κουτσουρέλης όμως, λάτρεψε την γενέτειρα του, που ποτέ δεν την αποχωρίστηκε. Έζησε όλα τα χρόνια του βίου του στο Καστέλλι, εργάστηκε στο καφενεδάκι του, το έκανε στέκι των ντόπιων μουσικών και μερακλήδων, κερνούσε όλο τον κόσμο με τσικουδιά και πενιές.
Ο γλυκόλαλος Χάρχαλης, ο λεβέντης Μαριάνος, ο μερακλής Κουφιανός, ο άρχοντας Καραβίτης, ο τρανός Μαύρος, όλοι αυτοί, μια μουσική παρέα και στην μέση αυτής, ο Κουτσουρέλης με το λαούτο του, να κεντάει με τις πενιές του. Έπαιξε και με τον Ναύτη, τον Κουνέλη, τον Μουντάκη, συνεργάστηκε για λίγο με τον αγγελικό Ξυλούρη, άκουσε τις συνθέσεις του να τραγουδιούνται από τα χείλη του Τζιμάκη, του Τζινευράκη και του Κορωνιωτάκη, αντάμωσε με τον θρυλικό Τσέγκα, ταίριαξε με τον αδελφό του τον Στέλιο, μα πάνω απ΄όλα, άλλαξε τα δεδομένα, μεγαλούργησε, εργάστηκε πάνω στο λαούτο για να του δώσει την αίγλη που του αξίζει. Διπλοπενιές, ταξίμια, συρτά που για χρόνια ρίζωσαν στην Κίσσαμο, όλα αυτά χώρεσαν στο όργανο του Κουτσουρέλη. Αδυναμία του, οι παλαιοί κισσαμίτικοι συρτοί, αδυναμία του όμως και οι συνθέσεις του, τα "Εξευγενισμένα Κισσαμίτικα συρτά" όπως τα ονόμαζε ο ίδιος. Οι προσωπικές του συνθέσεις, τις οποίες είναι σχεδόν αδύνατον να τις αναφέρουμε όλες, έχουν βαθιές ρίζες στην παμπάλαιη παράδοση της μουσικομάνας Κισσάμου, φέρνουν όμως έναν νέο αέρα, μια φρεσκάδα, ένα φωτεινό χρώμα.
Πολύ δύσκολο σήμερα να ακούσουμε ένα παίξιμο, αντάξιο με αυτό του Κουτσουρέλη. Ο ίδιος, μπορεί να είχε πολλούς μιμητές, δεν είχε όμως κανέναν διάδοχο. Ίσως, να μην θέλησε να έχει κιόλας....ποιός ξέρει; Η νέα γενιά των λαουτιέρηδων, οφείλει πολλά στον Κουτσουρέλη, έστω κι αν δεν το ξέρει.
Αν ο Κουτσουρέλης,ξεκινούσε σήμερα, εν έτει 2004, δεν ξέρω αν θα είχε την ίδια λαμπρή πορεία, την ίδια άξια σταδιοδρομία, κι αυτό γιατί σήμερα η μουσική έχει κατακλυστεί από ατάλαντους, φιγουρατζήδες και φωνακλάδες μουσικούς που κερδίζουν την συμπάθεια του κόσμου όχι γιατί το αξίζουν, αλλά γιατί έχουν καλύτερες δημόσιες σχέσεις, γιατί πουλάνε πιο επιμελώς την εικόνα τους. Κι ο Κουτσουρέλης, σε κάτι τέτοια, δεν έχει θέση. Για αυτόν, μιλάει η δουλειά του, η τέχνη του, η προσφορά του, το λαούτο του. Μιλάει η πενιά του, που διαλαλεί περίτρανα σε όλους ότι "ήταν ο καλύτερος".

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

Κατάλογος πεσόντων, καταγομένων από την Κίσαμο Χανίων στο Ελληνο-Αλβανικό μέτωπο, 1940 - 1941. Η λίστα αυτή της 5ης Μεραρχίας Κρητών, είναι βέβαια ημιτελής, καθώς υπάρχουν και πολλά άλλα ονόματα που δυστυχώς δεν έχουν συμπεριληφθεί στο ιστορικό αρχείο Στρατού, ή, δεν επιβεβαιώνεται ο ιδιαίτερος τόπος καταγωγής των πεσόντων, εκτός από τον νομό που προέρχονται (π.χ. Νομός Χανίων).

ΑΓΓΕΛΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ – ΜΟΥΛΕΤΕ
ΑΝΑΣΤΑΣΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ – ΣΠΗΛΙΑ
ΑΡΓΥΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ – ΚΑΜΙΣΙΑΝΑ
ΑΡΧΟΝΤΑΚΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ – ΚΑΣΤΕΛΛΙ
ΒΑΤΣΟΥΛΑΚΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ – ΚΟΥΝΕΝΙ
ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ – ΔΡΑΠΑΝΙΑΣ
ΓΕΩΡΓΙΛΑΣ ΗΡΟΔΟΤΟΣ – ΚΟΥΝΕΝΙ
ΓΕΩΡΓΟΥΣΑΚΗΣ ΚΩ/ΝΟΣ – ΒΟΥΚΟΛΙΕΣ
ΓΙΑΝΝΕΝΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ – ΜΕΣΟΓΕΙΑ
ΔΕΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΚΩ/ΝΟΣ – ΔΕΛΙΑΝΑ
ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ – ΠΑΛΑΙΑ ΡΟΥΜΑΤΑ
ΖΑΦΕΙΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ – ΠΕΡΙΒΟΛΑΚΙΑ
ΖΟΥΡΙΔΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΛΗ – ΤΟΠΟΛΙΑ
ΘΕΟΔΟΣΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ – ΡΟΓΔΙΑ
ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ – ΠΟΛΕΜΑΡΧΙ
ΚΑΛΟΠΑΙΔΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ - ΚΑΛΟΥΔΙΑΝΑ
ΚΑΛΦΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ – ΓΛΩΣΣΑ
ΚΑΜΗΛΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ – ΚΑΣΤΕΛΛΙ
ΚΑΣΑΠΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ – ΡΟΓΔΙΑ
ΚΟΚΟΤΣΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ – ΔΡΑΠΑΝΙΑΣ
ΚΟΝΤΟΥΔΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ – ΠΟΛΕΜΑΡΧΙ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ – ΤΟΠΟΛΙΑ
ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ – ΚΑΚΟΠΕΤΡΟΣ
ΜΠΑΤΙΣΤΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ – ΚΕΡΑΜΩΤΗ
ΜΠΟΝΑΤΑΚΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ – ΔΡΑΠΑΝΙΑΣ
ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ – ΣΗΡΙΚΑΡΙ
ΝΤΑΟΥΝΤΑΚΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ – ΚΟΥΚΟΥΝΑΡΑ
ΝΤΟΚΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ – ΒΑΣΙΛΙΑΝΑ
ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ – ΠΑΛΑΙΑ ΡΟΥΜΑΤΑ
ΠΑΡΑΣΚΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ – ΔΡΑΠΑΝΙΑΣ
ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ – ΚΕΡΑ
ΠΑΤΑΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ – ΚΑΣΤΕΛΛΙ
ΠΛΑΤΣΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ – ΡΑΒΔΟΥΧΑ
ΠΛΟΚΑΜΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ – ΠΛΟΚΑΜΙΑΝΑ
ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ – ΠΕΡΙΒΟΛΙΑ
ΣΜΥΡΛΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ – ΚΟΛΥΜΠΑΡΙ
ΣΠΥΡΙΔΑΝΤΩΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ – ΚΟΛΥΜΠΑΡΙ
ΤΕΡΕΖΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ – ΑΦΡΑΤΑ
ΤΖΑΝΑΚΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ – ΛΟΥΣΑΚΙΕΣ
ΤΟΥΛΟΥΠΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ – ΚΑΣΤΕΛΛΙ
ΤΣΑΠΑΤΑΚΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ – ΒΟΥΒΕΣ
ΦΟΥΝΤΟΥΛΑΚΗΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ – ΤΑΥΡΩΝΙΤΗΣ
ΦΟΥΝΤΟΥΛΑΚΗΣ ΕΥΤΥΧΙΟΣ – ΤΑΥΡΩΝΙΤΗΣ
ΧΑΡΤΖΟΥΛΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ – ΚΑΣΤΕΛΛΙ
ΧΑΡΧΑΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ – ΒΟΥΛΓΑΡΩ


Αιωνία η μνήμη των ηρώων!

Ο ΧΑΡΧΑΛΗΣ ΣΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ ΤΗΝ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '30

Άπό το άρθρο του Γ.Δασκαλάκη που δημοσιεύτηκε το 1987 στον τοπικό τύπο. Από το αρχείο του Βαγγέλη Παπαδάκη.

=============================================

Αν και πέρασαν τόσα χρόνια, η παιδική ματιά μου δεν θάμπωσε την μνήμη όλων όσων έζησα εκείνο το καλοκαίρι του ’32 στο Ρέθυμνο. Πανηγύρια, γλέντια, μουσική και τραγούδια, όλα όσα μας λείπουν σήμερα, στην Ελλάδα της νέας εποχής και της Ε.Ο.Κ. Παραθερίζαμε τότε στο πατρικό σπίτι του πατέρα μου στην καρδιά του Ρεθύμνου και λόγω του ότι ο πατέρας μου είχε πολλούς φίλους, σχεδόν καθημερινά ήμασταν καλεσμένοι και σε κάποιο σπίτι, σε κάποιο γλέντι.
Ένας οικογενειακός μας φίλος έκανε μεγάλο τραπέζι λόγω του πανηγυριού του Αγίου Παντελεήμονα στο Άδελε και μας είχε καλέσει. Εμείς βέβαια ήμασταν μεγάλη οικογένεια και η μετακίνηση ήταν κάπως δύσκολη εκείνα τα χρόνια, όμως βρήκαμε τρόπο και από την παραμονή το πρωί ήμασταν στο πανέμορφο αυτό χωριό. Εγώ, σε ηλικία δέκα ετών, η μεγάλη μου αδελφή στα δεκαπέντε της και ο μικρός μας αδελφός στα επτά του χρόνια. Θυμάμαι με πόση ανυπομονησία περιμέναμε να στηθούν τα τραπέζια και να αρχίσουν τα όργανα. Βέβαια, όλα αυτά τα γεγονότα που κατέγραψε η παιδική μου ματιά, τα διηγιόταν για πολλά χρόνια ο πατέρας μου με θαυμασμό. Ξάφνου, ακούσαμε φωνές και είδαμε μια μεγάλη παρέα να έρχεται και να προπορεύονται δύο άλογα. Στα άλογα πάνω ήταν οι δύο περίφημοι οργανοπαίχτες, ο Χάρχαλης και ο Μαυροδημητράκης. Λεβέντες, ντυμένοι με γκυλότες και στιβάνια. Ο Χάρχαλης ήταν ο καλύτερος βιολιστής του νομού Χανίων κι ίσως και ολόκληρης της Κρήτης εκείνη την εποχή. Η φήμη του, έφτανε μέχρι τα χωριά του Ρεθύμνου. Ο Χάρχαλης, από ότι μάθαμε, έπαιζε σε ένα μεγάλο γαμήλιο γλέντι στην Αργυρούπολη και εκεί τον βρήκανε μερικοί μερακλήδες Αδελιανοί και τον έφεραν στο πανηγύρι. Έκανε μεγάλη εντύπωση του πατέρα μου ότι, αν και μετά από τρείς κοπιαστικές μέρες γλεντιού ο Χάρχαλης ήταν ορεξάτος, χαμογελαστός και πεντακάθαρος! Κι έπειτα, άρχισαν να παίζουν. Οι μελωδίες γέμισαν τον αδελιανό αγέρα, τα τραγούδια έφτασαν μέχρι την κορυφή του Ψηλορείτη. Ο Χάρχαλης έπαιζε με μοναδικό τρόπο το βιολί του και η γλύκα του οργάνου του, γέμιζε τις ψυχές μας. Δίπλα του, ο λαουτιέρης Σταύρος Μαυροδημητράκης, τον συνόδευε υποδειγματικά με εξαίσιες πενιές, από αυτές που πραγματικά σε κάνουν να σηκωθείς και να χορέψεις μέχρι τελικής πτώσεως. Το γλέντι συνεχιζόταν με μεγάλη διάθεση και ο κόσμος διασκέδαζε ευχαριστημένος από την εξαίσια μουσική, παρόλο που πρέπει να τονίσω ότι εκείνη την εποχή, οι κισσαμίτικοι σκοποί και χοροί δεν ήταν ευρέως διαδεδομένοι στον νομό Ρεθύμνης. Πιο πέρα έπαιζαν οι δύο ταλαντούχοι και νέοι για την εποχή καλλιτέχνες, ο Μανώλης Σταγάκης, ο εξαίσιος αυτός οργανοποιός, κι ο Σταύρος Ψύλλος, ο αείμνηστος λαουτιέρης. Μα αλίμονο, ο κόσμος είχε τρέξει να ακούσει τον Χάρχαλη και έτσι λοιπόν, ελάχιστοι ήταν αυτοί που κάθισαν στην μεριά τους. Κι εκεί φανερώθηκε το μεγαλείο του χαρακτήρα του Χάρχαλη. Μετά το γλέντι, τους πλησίασε, τους κέρασε και είπε «Βρε κοπέλια, ελάτε να παίξετε σε ένα γλέντι στην Κίσσαμο να βγάλετε κι ένα χαρτζιλίκι γιατί εγώ δυστυχώς δεν προλαβαίνω να πάω». Αυτοί με χαρά αποδέχτηκαν την πρόκληση του Χάρχαλη και μάλιστα, ο ίδιος ο Ψύλλος έλεγε κατόπιν του πατέρα μου ότι ο Χάρχαλης ήταν πραγματικός άρχοντας. Το γλέντι κράτησε αρκετές ώρες, μέχρι που ήρθε η ώρα να επιστρέψουν οι καλλιτέχνες στην Κίσσαμο. Ο κόσμος τους περικύκλωσε, δεν τους άφηνε να φύγουν, μερικοί άλλοι τους καλούσαν να πάνε να παίξουν στα σπίτια τους κι ο Χάρχαλης, πάντα χαμογελαστός, αποκρινόταν σε όλους και έλεγε «Σε άλλη στρατιά θα ξανασμίξουμε». Δυστυχώς, δεν αξιώθηκα να τον ακούσω ξανά σε κάποιο γλέντι, δεν έμαθα αν ξαναήρθε στο Ρέθυμνο, αν και στην Αθήνα μετέπειτα πήγα και γνώρισα τον συνεργάτη του, τον Σταύρο Μαυροδημητράκη, με τον οποίο διατηρώ ακόμα και σήμερα φιλικές σχέσεις. Σίγουρα όμως, αυτό το γνήσιο κρητικό γλέντι με τον θρυλικό αυτόν καλλιτέχνη, έχει χαραχτεί έντονα στην μνήμη μου και δεν θα ξεχαστεί ποτέ.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΡΤΣΑΛΑΚΗΣ

Ο μεγάλος αυτός "υπηρέτης" της υποκριτικής τέχνης γεννήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του '50 στα Καλουδιανά Κισάμου. Γόνος πολυμελούς οικογένειας, στερήθηκε την μητρική φροντίδα, αφού ορφάνεψε πολύ μικρός. Τα χρόνια τότε, φτωχά, όπως έχει πεί πολλές φορές κι ο ίδιος. Διέξοδος του τότε...οι γιορτές. Όπου γινόταν τραπέζι, πρώτος και καλύτερος κι ο Γιώργος και τραγουδούσε με τις παρέες. Του άρεσε τότε πολύ και συνεχίζει και τώρα να του αρέσει το κρητικό τραγούδι. Στα 18 του ανέβηκε στην Αθήνα. Γράφτηκε στην δραματική σχολή του Πέλλου Κατσέλη, χωρίς ο ίδιος να ξέρει τι θα επακολουθήσει, μιας και κανείς δεν του είχε κολλήσει το "μικρόβιο" της υποκριτικής. Αποφοίτησε από την σχολή το 1973. Πρώτη εμφάνιση την ίδια χρονιά στο Κλασικό Θέατρο Ρόδου στον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή. Σπουδαίες παραστάσεις στην συνέχεια, αλλά και σπουδαίες ερμηνείες στον «Πλούτο» του Αριστοφάνη, στις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη, στον «Οιδίποδα επί Κολωνώ» του Σοφοκλή, (με Οιδίποδα τον μεγάλο ηθοποιό Αλέξη Μινωτή που ήταν και το κύκνειο άσμα του), στις «Βάκχες» του Ευριπίδη, στις «Φοίνισσες» του Ευριπίδη, «Βασιλιάς Λήρ» του Σαίξπηρ, «Πατέρας» του Στρίντμπεργκ, «Η σονάτα των φαντασμάτων» του Στρίντμπεργκ, «Εξορία» του Μάτεση, «Ματς» του Μανιώτη, «Ψάθινο καπέλο» του Λαμπίς, «Μαλλιά κουβάρια» του Λάσκαρη, «Η Δολοφονία του Μαρά» του Πέτερ Βάϊς, «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας» του Σαίξπηρ, «Μαχαίρι στο κόκαλο» του Μουρσελά, «Οι τρεις αδελφές» του Τσέχωφ, «Ληστές» του Σίλερ και η τελευταία του παράσταση στο Εθνικό Θέατρο ήταν στο Ηρώδειο με τους «Ιππής» του Αριστοφάνη, στο ρόλο του Παφλαγόνα. Το μέλλον ήταν λαμπρό γι'αυτόν. Οι επιτυχίες στο θέατρο αλλά και στην τηλεόραση συνεχίζονται μέχρι σήμερα και ο Γιώργος Παρτσαλάκης δίνει σε κάθε παράσταση, πραγματικό ρεσιτάλ. Άνθρωπος της παρέας, με σεβασμό στον τόπο καταγωγής του, ποτέ δεν ξέχασε τις ρίζες του και συνεχίζει να επισκέπτεται ανα τακτά χρονικά διαστήματα την γενέτειρα του, τα Καλουδιανά.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΠΑΝΤΟΥΡΑΚΗΣ, ΕΝΑΣ ΓΝΗΣΙΟΣ ΚΙΣΑΜΙΤΗΣ

Ο Αντώνης Μπαντουράκης είναι μια άξια μορφή της Κισάμου. Άνθρωπος με αισθήματα, με μεράκι, με αγάπη για τον τόπο που γεννήθηκε. Εδώ και αρκετά χρόνια ζεί στην Αθήνα, όπου και δραστηριοποιείται στον χώρο της κρητικής διασκέδασης και κρητικής μαγειρικής. Γεννήθηκε στο Έλος Κισάμου και μεγάλωσε με τα εννιαχωριανά βιώματα, τα οποία ακόμα κυκλοφορούν στο αίμα του. Μερακλής χορευτής με μοναδική δεινότητα στα ταλίμια του, ξεχωρίζει για την ανδροπρεπή στάση του όταν χορεύει. Διατηρεί εδώ και χρόνια στην Αθήνα το κρητικό κέντρο "Ομαλός", το οποίο παρέλαβε από τον πεθερό του, τον Μανώλη Πατεράκη από τα Σκουλουδιανά Κισάμου. Παραδοσιακό στέκι ο "Ομαλός" εδώ και δεκαετίες με πλήθος καλλιτεχνών να έχουν περάσει από το πάλκο του. Ο Αντώνης Μπαντουράκης, είναι ο μοναδικός επιχειρηματίας που δίνει "βήμα" στους ντόπιους κισαμίτες καλλιτέχνες. Λατρεύει το βιολί, τα συρτά, την κισαμίτικη μουσική και συνεχώς, προάγει τα μουσικά και πολιτιστικά δρώμενα του τόπου του. Δεν είναι παράλογο να πούμε ότι έχει βοηθήσει κατά καιρούς, πολλούς νέους μουσικούς και χορευτές ώστε να αναδειχθούν. Και βέβαια, μάστορας στο πιλάφι και στο βραστό, δίνει πάντα το παρόν-όποτε του ζητηθεί-σε οποιαδήποτε εκδήλωση με μοναδικές "τελετουργικές" γαστριμαργίες.
Ένας άνθρωπος ασφαλώς που πρεσβεύει και τιμά τον τόπο του, σήμερα που μερικοί παραμένουν εμπορικά...γραφικοί.

Να'σαι πάντα καλά Μπαντούρη!

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΕΙΚΤΑΚΗΣ

Ο Θαν.Δεικτάκης καθώς υπογράφει το βιβλίο του "Χανιώτες Λαϊκοί μουσικοί που δεν υπάρχουν πιά, τόμος ΄Β"


Ο λαογράφος, ο ερευνητής, ο ποιητής, ο συγγραφέας της Κισάμου. Στέκεται στο μετερίζι του εδώ και χρόνια και τιμά τον τόπο του με άξια και σημαντικά έργα.
Γεννήθηκε το 1937 στον Λαρδά - Γραμβούσα Κισάμου. Μετά τις γυμνασιακές του σπουδές στο Καστέλλι, ανέβηκε στην Αθήνα όπου και σπούδασε δημοσιογραφία και δημ.σχέσεις. Ευτυχώς όμως δεν παρασύρθηκε από το ρεύμα της εποχής και κατέβηκε πάλι κάτω στο Καστέλλι όπου και διαπρέπει εδώ και δεκαετίες. Ερευνητής της τοπικής κουλτούρας και ιστορίας, ποιητής με μοναδικά σονέτα, λαογράφος των τοπικών ηθών και εθίμων, συγγραφέας πολύτιμων βιβλίων.
Ερευνά το κάθε τι από την πηγή του, την ρίζα του, δεν αρέσκεται σε προχειρότητες και...σκοπιμότητες, δεν κυνηγά την αυτοπροβολή όπως κάποιοι άλλοι "λαογράφοι" που αρέσκονται σε πανηγυράκια,τυμπανοκρουσίες,καρδιναλλισμούς και λοιπές γραφικές φανφάρες...Ο Θανάσης, πάντα με ταπεινότητα και αγάπη για τον τόπο του, δημιουργεί και μας χαρίζει τα έργα του απλόχερα, με μοναδική γνησιότητα. Διατελεί πρόεδρος του συλλόγου προβολής Κισάμου "Η Γραμβούσα" εδώ και χρόνια. Έχει εκδόσει κατά καιρούς διάφορα σημαντικά έργα όπως ο Πεζός Λόγος, Γραμβούσας Ρυθμοί, Γελάτε Κρητικά Νο1 και Νο 2, Σονέτα, Λυρικοί τόνοι, Γραμπουσιανοί τόποι και θρύλοι, Χανιώτες Λαϊκοί Μουσικοί που δεν υπάρχουν πιά - τόμοι Ά και Β κλπ.
Ο Θανάσης Δεικτάκης συνεχίζει να παλεύει για την διατήρηση της πολιτιστικής κουλτούρας της επαρχίας Κισάμου, εργάζεται με την ψυχή και την καρδιά του και σίγουρα, τα έργα του είναι παρακαταθήκες για όλους τους νεώτερους και μή। Και σίγουρα, η πολύχρονη προσπάθεια του αξίζει να βρεί μιμητές.


" Όταν η Σπάθα στη Γραμπούσα γνέφει

να κλείσουνε του κόλπου τη γαλήνη

απλώνουν στο γαλάζιο την ειρήνη

παίρνουν χαρά τα πέλαγα και κέφι.



Και σαν κατάμαυρα της μπόρας νέφη

επάνω τους ο άνεμος αφήνει,

η σιγανάδα γίνεται καμίνι

και τα ακρωτήρια σάλαγος τα στέφει.



Για της Γραμπούσας τους απλούς τους τόνους

και την απότομη της Σπάθας κόψη

σα σβήνουν στου ορίζοντα την όψη



χαλάλισα τους μήνες και τους χρόνους

ανάσα έχω του βοριά τα μύρα

αίμα στις φλέβες τρέχει η αλμύρα."

ΡΑΪΣΑΚΗΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ - ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΡΙΜΑΔΟΡΟ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ

Κυκλοφόρησε πρίν λίγους μήνες ένα αξιόλογο βιβλίο με τίτλο "Ραϊσάκης Θεοχάρης, ο ποιητής και ριμαδόρος της Λίμνης" από τον δάσκαλο Μιχάλη Μουντάκη.
Ο συγγραφέας συνέλλεξε ένα σημαντικό υλικό από τις μαντινάδες και τις σκωπτικές παροιμίες του αξέχαστου Ραϊσοθεοχάρη και όλα αυτά τα παραθέτει με μοναδικό τρόπο στο πόνημα του. Θεωρούμε ότι είναι ένα βιβλίο που πραγματικά αξίζει να βρίσκεται σε κάθε βιβλιοθήκη.

ΜΑΝΟΣ ΚΑΤΡΑΚΗΣ

Στο Καστέλλι, τραγουδάει με τον Γ.Κουτσουρέλη


1908 - 1984

Ο μεγάλος θεατράνθρωπος, από τους σημαντικότερους ηθοποιούς όλων των εποχών.
Γεννήθηκε στο Καστέλλι Κισάμου και καταγόταν από την Ποταμίδα Κισάμου, το "Ποταμιδάκι" όπως το ονόμαζε ο ίδιος. Περίπου δέκα ετών αναγκάστηκε με την οικογένεια του να αφήσει την λατρεμένη του Κρήτη για να πάει στην Αθήνα. Ποτέ όμως δεν ξέχασε την κρητική διάλεκτο και την ιδιαίτερη του πατρίδα...έστω κι αν αυτή για κάποια περίοδο τον λησμόνησε...
Το 1928 θα κάνει το ντεμπούτο του στον κινηματογράφο (σε βουβή ταινία) έως ότου το 1931 καταφέρνει να μπεί στο Εθνικό θέατρο. Η μετέπειτα σταδιοδρομία του στο σανίδι αλλά και στον κινηματογράφο είναι σπουδαία. Την περίοδο του πολέμου ο Μάνος Κατράκης εντάχθηκε στις τάξεις του ΕΑΜ και η αριστερή του ιδεολογία, τον έβαλε στην κυριολεξία, στον "στόχο" κάποιων συντηρητικών παραγόντων με αποτέλεσμα, την εξορία στην Ικαρία, την Μακρόνησο και τον Άη Στράτη μέχρι το 1952. Κατόπιν εργάστηκε στο ραδιόφωνο, μιας και οι πολιτικές του πεποιθήσεις δεν τον άφηναν να ασκήσει το επάγγελμα του ηθοποιού. Από τα μέσα όμως της δεκαετίας του '50, θα κάνει τα μεγάλα άλματα, θα παίξει ξανά στο θέατρο και θα καθιερωθεί στην συνείδηση του κόσμου. Αγαπήθηκε και λατρεύτηκε από το θεατρόφιλο κοινό, από τους συναδέλφους του, ενέπνεε σεβασμό σε όλους. Έπαιξε σε πολλές ταινίες που έγιναν ανάρπαστες από το κοινό, όπως και σε εκατοντάδες παραστάσεις με μοναδικές ερμηνείες. Με την γυναίκα της ζωής του, την Λίντα Άλμα, θα ζήσει μέχρι το τέλος της ζωής του.
Ο Μάνος Κατράκης, με το αγέρωχο κρητικό παρουσιαστικό, την λεβεντιά, την υπέροχη φωνή, θα φύγει από την ζωή το 1984, λίγο μόλις μετά τα γυρίσματα της τελευταίας του ταινίας "Ταξίδι στα Κύθηρα".

Η Κρήτη,η Κίσαμος όλη, πρέπει να υπερηφανεύεται που γέννησε μια προσωπικότητα του μεγέθους του Μάνου Κατράκη. Δεν είναι λοιπόν ώρα να μπούν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας τα περί...κομματικών πεποιθήσεων και επιτέλους να φτιαχτεί ένα θέατρο στο Καστέλλι, στο όνομα του; Είναι το λιγότερο που μπορεί να κάνει η περιοχή μας για αυτόν τον άνθρωπο που πάντα υπερηφανευόταν για την καταγωγή του.

ΝΙΚΟΛΗΣ ΤΣΕΓΚΑΣ

Με τον Δ.Χριστοφοράκη και τον Στ. Λαϊνάκη

Στο καϊκι με την γυναίκα του την Μαρία (Οι παραπάνω φωτογραφίες είναι από το αρχείο του Ανυφαντάκη)

1900 - 1966

«Γραμβούσα με το κάστρο σου στον κόσμο ξακουσμένη, κι από τον Τσέγκα τον ψαρά χιλιοτραγουδισμένη». Έχουν περάσει πολλά χρόνια από εκείνη την μαύρη ημέρα που έφυγε από την ζωή ο Νικολής Τσέγκας, κι όμως, ο θρύλος που τον συνοδεύει ακόμα είναι μεγάλος. Υπήρξε ένας εκ των σπουδαιοτέρων λαϊκών συνθετών της κρητικής μουσικής. Ένας άνθρωπος γνήσιος, χωρίς ίχνος υποκρισίας και εγωισμού. Παθιασμένος με την θάλασσα και την μουσική. Για αυτόν, ιεροτελεστία το ψάρεμα, αλλά ιεροτελεστία και η μουσική του ενασχόληση. Η καταγωγή του Τσέγκα ήταν από τα Βάτικα Λακωνίας. Ο πατέρας του, ψαράς κι αυτός, ήρθε και ρίζωσε στην Κίσαμο κι εκεί ο Νικολής μεγάλωσε και γαλουχήθηκε με τους ήχους των συρτών, των βιολιών και των λαγούτων. Όλη η ζωή του, ένα τραγούδι. Τραγουδούσε στο ψάρεμα, πάνω στην βάρκα, στο πλέξιμο των διχτυών, στα καφενεία και στις παρέες, στα υπαίθρια νοσταλγικά γλέντια εκείνης της εποχής. Τραγουδούσε με ινάτι, με μεράκι. Όλοι οι οργανοπαίχτες της Κισάμου ήταν φίλοι του. Όλοι τον γνώριζαν και τον ανέβαζαν στο πάλκο να τραγουδήσει έναν σκοπό. Ο Μιχάλης Κουνέλης έλεγε: «ένα κατοσταράκι κρασί να του έβαζες, αυτό ήταν η χαρά του. Και μετά, δεν τον έκανε κανείς ζάφτι στο τραγούδι». Ο Τσέγκας δεν έπαιζε κανένα μουσικό όργανο, δεν είχε σπουδάσει μουσική με την απόλυτη έννοια. Παρόλα αυτά, οι συνθέσεις του είναι απόλυτα σωστές κι εναρμονισμένες με την υφή και την ακουστική της κισαμίτικης μουσικής. Τα συρτά του, αψεγάδιαστα, πλούσια σε ρυθμό και σε βάθος γυρισμάτων. Που τα συνέθεσε; Μα, στο πέλαγος, στην βάρκα πάνω. Τα κρατούσε στην μνήμη του παίζοντας «μπουκόλυρα», δηλαδή, σφυρίζοντας τα, μιμούμενος τον ήχο του οργάνου. Αιτία έμπνευσης γι’αυτόν ήταν μια καλή ψαριά, η γαληνεμένη θάλασσα, το ίδιο του το μεράκι εν κατακλείδι. Περπατούσε από την μία άκρη του καστελλιανού «τσαρσιού» έως την άλλη, έχοντας κρεμασμένο στα δάχτυλα του ένα μεγαλόπρεπο μπαρμπούνι και τραγουδούσε με την βραχνή του φωνή «έλα, άχι μπαρμπούνι μου…» . Κι άκουγαν όλοι το τραγούδι του, τον σκοπό του και τον συνόδευαν τραγουδιστά σε όλο το Καστέλλι. Όταν δέ, είχε κάποιον σκοπό στα σκαριά, για να μην τον ξεχάσει, δεν έλεγε ούτε καλημέρα σε κανέναν για να μην τον απασχολήσουν και τον μπερδέψουν. Έμπαινε στο καφενείο του Γιώργη Κουτσουρέλη και του έλεγε «ούλους τσοι κερατάδες τσοι Καστελλιανούς τσ’απάντηξα σήμερα και παρολίγο να ξεχάσω τον σκοπό». Με τον Κουτσουρέλη είχε στενή συνεργασία, όπως και με τον Ναύτη, τον Χάρχαλη κ.α. Συνθετικά σήμερα, του αποδίδονται οι μελωδίες Γραμπουσιανός συρτός, Μπαρμπούνι συρτός, Ακολουθία Μπαρμπουνιού, Κακράπης συρτός και Αζογυριανός. Αυτές είναι οι μελωδίες που παίχτηκαν περισσότερο και ηχογραφήθηκαν. Δεν είναι όμως μόνο αυτές οι συνθέσεις του. Υπάρχουν κι άλλες πολλές, ανέκδοτες ως επι το πλείστον, αν και ο Θοδωρής Πολυχρονάκης, αυτός ο εξαίσιος βιολιστής, πρίν λίγα χρόνια ηχογράφησε μερικούς από τους ξεχασμένους σκοπούς του Τσέγκα. Και λίγα λόγια για τον Κακράπη συρτό. Ο Κακράπης, πήρε το όνομα του από την ομώνυμη ξέρα, γύρω στα πενήντα μέτρα βάθος που βρίσκεται ανάμεσα από τον Ποντικό και την Γραμβούσα. Η ψαριά του Τσέγκα εκείνη την μέρα ήταν μεγαλόπρεπη, ροφοί και βλάχοι. Από την χαρά του συνέλαβε αυτό τον σκοπό που όμοιος του δεν υπήρχε, αλλά ούτε και σήμερα υπάρχει , διότι αποτελεί τον πιο δύσκολο και δαιδαλώδη σκοπό συρτού στην κρητική μουσική μέχρι και τις μέρες μας. Έχει συντεθεί σε σαράντα μουσικά μέτρα με πολλά γυρίσματα (μερικοί λένε ότι έχει δέκα γυρίσματα). Ο Τσέγκας με το ασπούδαστο μυαλό, κατόρθωσε να συνθέσει την σπουδαιότερη και δυσκολότερη μελωδία στην ιστορία του κρητικού συρτού. Σύμφωνα με πολλούς ειδήμονες, ο Ναύτης, ο Κουτσουρέλης κι ο Χάρχαλης έπαιζαν πιο σωστά από όλους τον συρτό αυτόν. Το έργο του Τσέγκα είναι δύσκολο να το απαριθμήσουμε σήμερα, μιας και όπως προείπαμε, είναι πολλές οι ανέκδοτες συνθέσεις του, αλλά και πολλές οι συνθέσεις που τις καπηλεύτηκαν κάποιοι άλλοι εις βάρος του. Το τέλος του Τσέγκα, ήταν τραγικό. Στις 8 του Δεκέμβρη του 1966 χάθηκε στα νερά της λατρεμένης του Γραμβούσας, μετά από μια φοβερή τρικυμία, λίγες ώρες πρίν σημειωθεί το μεγάλο ναυάγιο του πλοίου «Ηράκλειο» στην Φαλκονέρα. Η γυναίκα του, η κυρά –Μαρία, δεν μπόρεσε να τον κρατήσει πάνω στην βάρκα, κι έτσι ο μεγάλος συνθέτης και τροβαδούρος πνίγηκε. Στο σημείο που χάθηκε, έχει αναγερθεί μνημείο προς τιμήν του από τον σύλλογο προβολής Κισάμου «Η Γραμβούσα». «Να’τανε τρόπος να μιλούν ο Σπάθας κι η Γραμπούσα, τον Τσέγκα υπερήφανα θα το’νε χαιρετούσαν».

Ακούστε τον Θ.Πολυχρονάκη στον Κακράπη και στον Αζογυριανό του Τσέγκα.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΟΝΑΛΑΚΗΣ

1942-2007

Ο λαϊκός ζωγράφος, ο άνθρωπος που αποτύπωσε τις εικόνες της καθημερινότητας με τις ζωγραφιές του. Αυτοδίδακτος καλλιτέχνης μα με πολλή τέχνη κατόρθωσε να αποθανατίσει με ρεαλισμό πολλούς χαρακτήρες. Πλούσια η θεματολογία του Δημήτρη Γοναλάκη, αλλά ακόμη πιο πλούσια η φαντασία του. Γεννήθηκε το 1942 στο Κολένι Κισάμου και από μικρός ξεκίνησε να ζωγραφίζει. Κατόπιν ασχολήθηκε με την διαφημιστική μακέτα,τις γελοιογραφίες και τις εικονογραφήσεις βιβλίων.Μετά από ορισμένα μαθήματα κλασσικής ζωγραφικής επιδόθηκε σε αυτό που αγαπούσε:Στην ελεύθερη ζωγραφική. Πολλά πορτραίτα του σήμερα κοσμούν ιδιωτικές συλλογές, όπως και έχουν παρουσιαστεί αρκετά του έργα σε διάφορες εκθέσεις στην Ιταλία, την Ισπανία και στην Γαλλία με μεγάλη επιτυχία. Πετύχαινε τον συνδυασμό των χρωμάτων με την ρεαλιστική απεικόνιση των θεμάτων του. Ο Δημήτρης Γοναλάκης, αυτός ο καταξιωμένος ζωγράφος έφυγε από την ζωή το 2007 έπειτα από βαριά ασθένεια.

ΤΟ ΡΙΖΙΤΙΚΟ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝ.ΣΚΑΛΙΔΗ

Ούλα τση Κρήτης τα χωριά άξια και τιμημένα, μα’να χωριό στην Κίσαμο, τα ξακουστά Περβόλια, χωριό Σκαλίδη του αρχηγού, του πρώτου καπετάνιου, που’χε το βλέμμα του αητού, λαγού γληγοροσύνη κι ολάργυρα ΄χε τα άρματα।