ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΙΑΣ: ΤΙΤΛΟΙ ΤΕΛΟΥΣ....

Έφυγε σήμερα, 25/5/2012, ο σπουδαίος κρητικός καλλιτέχνης, ο Νίκος Μανιάς σε ηλικία 81 ετών. Ίσως ένας από τους τελευταίους "βετεράνους" της παλιάς φρουράς. Αξιόλογος μουσικός και ιδιαίτερα προικισμένος τραγουδιστής, γεννήθηκε το 1931 στην Επισκοπή Ρεθύμνης και για 60 χρόνια διασκέδασε τους Κρήτες όπου γής. Ας είναι ελαφρύ το ρεθυμνιώτικο χώμα που θα τον δεχθεί...

"ΕΦΥΓΕ" Ο ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΡΜΠΑΔΑΚΗΣ

Έφυγε σε ηλικία 69 ετών ο αγαπημένος μουσικός, άνθρωπος, φίλος, ο Πέτρος Καρμπαδάκης.
Η κρητική μουσική από σήμερα είναι φτωχότερη. Ο Πέτρος στα πολλά χρόνια της σταδιοδρομίας του, προσέφερε απλόχερα και Ανιδιοτελή την τέχνη του, αλλά και την γνώση του πάνω στα κρητικά μουσικά μοτίβα και στο λαγούτο. Αγαπητός μας φίλος, ποτέ δεν μας χάλασε το χατήρι για να μας μιλήσει σχετικά με την μουσική μας παράδοση και δη για τα τοπικά κισαμίτικα μοτίβα.
Από αυτή την γωνιά εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στους οικείους του. Θα μείνει αξέχαστος.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το βιογραφικό του, πατήστε ΕΔΩ

ΓΙΩΡΓΗΣ ΜΑΡΙΑΝΟΣ - ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ.

Δημοσιεύουμε απόσπασμα της ερασιτεχνικής συνέντευξης του Γιώργη Μαριάνου στον Γιάννη Παπαδάκη, Δραπανιάς Κισάμου 1970, όπου ο μεγάλος μουσικός αναφέρεται στα σφακιανά γλέντια της εποχής του. Το "Κίσαμος - Μουσική και Κουλτούρα" ευχαριστεί θερμά τον γιό του Γιάννη Παπαδάκη, Δημήτρη για την ευγενή αποκλειστική παραχώρηση των αποσπασμάτων.


Ερ: Μου είπες προηγουμένως ότι κρατούσανε πολλές μέρες τα γλέντια. Δηλαδή, άφηνες το σπίτι σου και γυρνούσες μετά από αρκετό καιρό ε;


Απ: Αφού διάλεξα αυτό το επάγγελμα, έπρεπε και να κάνω πράματα που ας πούμε με έκαναν να αφήνω το σπιτικό μου για μέρες. Να πείς να παίξω κοντά ποθές, εντάξει, όσο και να βαστούσε το γλέντι ήμουνα κοντά, αλλά να πείς να πάω να παίξω αλλού, ήθελα κι ένα μήνα να γαήρω.


Ερ: Εννοείς όταν πήγαινες στην Αθήνα;


Απ: Όϊ μόνο αυτό. Εγώ έπαιζα πολύ στα Σφακιά, με αγαπούσανε εκειδέ στα χωριά αυτά και με καλούσανε να πάω να τωνε παίξω κάθε χρόνο. Εμένα με κατέχανε γιατί και ο μακαρίτης ο πατέρας μου έπαιζε συνέχεια. Εμείς ήμαστε, ο λάλος μου ο μακαρίτης, ήτονε από την Ανώπολη, κι ήρθε επαέ και έκαμε οικογένεια. Και είχαμε πολλούς συγγενείς εκειά και καλούσανε τον πατέρα μου να πηγαίνει να παίζει. Και μετά, όταν τα παράτησε ο πατέρας μου, πήγαινα εγώ.Και καθόμασταν μπορεί και ένα μήνα και γυρνούσαμε τα χωριά στα πανηγύρια και στσοι γάμους και γλεντούσε ο κόσμος. Με τον πατέρα μου ήτανε κι άλλος ένας από 'παέ πέρα, ο μακαρίτης ο Μανώλης ο Φαντής κι αυτός ήτανε από'κειέ η καταγωγή του και έπαιζε κι ήταν ας πούμε ανταγωνιστές...


Ερ: Ο Φαντής;


Απ: Ναί, Μανώλης Φαντάκης από τα Κοτσιανά ήτανε αλλά είχε πολλούς συγγενείς κι αυτός από την άλλη μπάντα των Σφακιών, αυτόνανε τονε σκοτώσανε οι Γερμανοί, τονε τσαλαπάτησε ένα αυτοκίνητο τον κακορίζικο...


Ερ: Μάλιστα. Δηλαδή μπάρμπα-Γιώργη πηγαίνατε και στα Σφακιά, από εδώ, Κισαμίτες...


Απ: Ναί, απού'παέ οι περισσότεροι, δεν ήτανε οργανοπαίχτες ετσά κατεχάρηδες στα Σφακιά. Γιάε, εγώ το λέω και καμιά φορά βλέπω τσοι δικούς μας και μανίζουνε, αλλά το λέω, οι Σφακιανοί, μπορεί να μην ήτονε στα όργανα ετσά δυνατοί, αλλά ήτονε οι καλύτεροι τραγουδιστάδες ουλωνώ των Χανίων. Να πάεις να δείς δηλαδή τραγουδιστάδες Ανωπολιώτες και Αγιαννιώτες που δεν είχανε το ταίρι τους. Καλιά απ'ούλους τους Σφακιανούς, ξεχωρίζανε, διότι εγώ εγλέντησα σε ούλη την επαρχία Σφακίων, αλλά σε αυτούς τσοι τόπους είδα τσοι πιο μερακλήδες, ντρέτα πράματα, όμορφα...


Ερ: Κι από τους Σελινιώτες;


Απ: Και οι Σελινιώτες τραγουδούνε καλά, πολύ καλά...


Ερ: Και στον χορό το ίδιο;


Απ: Οι Σελινιώτες;


Ερ: Όχι, οι Σφακιανοί..


Απ: Στον χορό εχορεύανε πεντοζάλι λεβέντικα, όμορφα. Και σερτό. Στον χορό όμως, δεν βάνω κανένανε παραπάνω από τσοι δικούς μας επαέ, είναι πιο τεχνίτες χορευτάδες...


Ερ: Ωραία. Λοιπόν, έλειπες στα Σφακιά πολύ καιρό...


Απ: Ναί, ντα δεν σου'πα; Ένα μήνα. Γιατί, γιάε, ήτανε και οι δρόμοι κακοί, δεν ήτονε αμάξια, αυτά εβγήκανε μετά τον πόλεμο. Δηλαδή, για να πάω στην Ανώπολη, πήγαινα από τα σελινιώτικα, να βγώ στην Παλιόχωρα, ή να βγώ στη Σούγια να πάρουμε το καϊκι και να βγούμε στον σφακιανό γυαλό κι από'κειδέ να πάμε πάνω. Θέλαμε δυό μέρες να πάμε. Κι ανε τύχαινε και καλός γάμος ή και πανηγύρι στην σειρά, καθόμασταν είκοσι μέρες. Ανώπολη και ΆηΓιάννης κάνανε τα περισσότερα γλέντια. Και στσοι πέρα μεριές, στην Νίμπρο πήγαινα κι έπαιζα. Μας βάνανε ένα μεγάλο τραπέζι και καλές καρέκλες με πατανίες φαντές και καθόμασταν αυτού και παίζαμε γιατί θεωρούσανε μεγάλο πράμα οι Σφακιανοί να έχουνε όργανα, πώς να στο πώ δηλαδή, τιμητικό. Και μας επαραγγέλνανε τσοι χορούς στην σειρά κι εμείς κρατούσαμε σειρά για να μην αφήσουμε κανένανε παραπονεμένο. Χορεύανε οι παρέες, έτρωγε ο κόσμος, έπινε, διασκέδασε ωραία. Ένα κακό είχανε αυτοί, πίνανε χωρίς μέτρο και γυρεύανε να μεθύσουνε και κανένα ετσέ ξενομπάτη ας πούμε και εμένα δυό-τρείς φορές επολεμήσανε να με μεθύσουνε, αλλά εγώ στα γλέντια μου, όπου κι ανε βρισκόμουνα, δεν έπινα ποτέ παραπάνω από δυό- τρείς κρασιές γιατί ήθελα να κατέω ήντα μου γίνεται κι όϊ να γίνομαι ρεζίλι σαν μερικούς που πίνουνε και μετα δεν μπορούνε να σύρουνε την χέρα τους να παίξουνε.


Ερ: Πίνανε δηλαδή πολύ κρασί στα Σφακιά;


Απ: Παντού επίνανε, οι παλιοί που ήτανε πραγματικά άντρες, όϊ ψώματα, πίνανε πολύ. Κι έπαε στην Κίσαμο είναι κρασοπιοτάδες γεροί. Γιάε, εγώ τσοι χωρίζω στα δυό. Άλλο οι κρασοπιοτάδες κι άλλο οι κρασόφιλοι. Κρασόφιλους είδα πολλούς ούλα τα χρόνια που ήμουνα στο επάγγελμα και τσοι σιχάθηκα, παντού, σε ούλους τσοι τόπους.


Ερ :Μάλιστα. Να σε ρωτήσω κάτι άλλο, στα Σφακιά και στο Σέλινο, με ποιούς λαγουτιέρηδες έπαιζες. Με ντόπιους από εκεί;


Απ: Στο Σέλινο παίζανε καλά λαγούτα. Είναι ένας Κλεινάκης, Αντώνης, στην Παλιόχωρα, που έπαιζε το καλύτερο λαγούτο και παίζαμε μαζί στα γλέντια του Σελίνου. Κι είναι και ένας Λεβεντάκης Χρήστος, με αυτόνα εγώ έπαιζα όταν ακόμα ήτανε κοπελάκι δεκαεφτά χρονών. Με τον Λεβεντάκη επαίζαμε πολύ συχνά στα Σφακιά, με τον Κλεινάκη έπαιζα στο Σέλινο περισσότερο. Είναι κι ένα άλλο Λεβεντάκη, ο Αρτέμης από το Μάλεμε και πήγα και με αυτόν κάμποσες φορές στα Σφακιά και να σου πώ κιόλας, μια φορά του έκαμε μια ζημιά ο Κριγιαρογιάννης στην Ανώπολη, ένας άντρας ετσά δυό μέτρα. Πάνω στο γερό κέφι, επήρε το λαγούτο του Αρτέμη και να πάει να παίξει τάχα μου αυτός και του παίζει μια ετσέ με την χέρα του και σπά ούλες τσοι κόρδες και τότες δεν ήτονε εύκολο να'χεις πολλές κόρδες μαζί σου και έπαιξα το υπόλοιπο γλέντι μοναχά με το βιολί. Και ο Αρτέμης από τότεσας κι έπειτα δεν ξανάθελε να παίξει εκειέ. Και του είπα του Κριγιαρογιάννη, για να ξεπλερώσεις την ζημιά, θα καθίσεις να τραγουδείς δίπλα μου ούλο το βράδυ, γιατί ήτονε κατεχάρης τραγουδιστής. Μα μου λέει σε μια δόση, να πάω πρός νερού μου. Δεν πάεις του λέω ποθές, επά δίπλα θα τα κάμεις. Και γέλα ο κόσμος, η παρέα που'τανε εκειδέ. Κι ήτανε άλλος ένας, ο Αθητογιώργης ο Θεός να του συχωρέσει γιατί έχει ποθάνει και πάει και φέρνει ένα τσικάλι και του κάνει, έλα κουμπάρε Γιάννη μα έτουδα σερβίρει καλιά, κι η παρέα δώς του να γελά του σκασμού. Οι Ανωπολιώτες, επειδή τσοι'ζησα πολύ, μπορεί να έχουνε άλλους νόμους, αλλά στην παρέα και στο γλέντι όντε σμίξουνε και ευχαριστηθούνε, γίνονται άλλοι άνθρωποι, οι παλιοί δηλαδή, γιατί από τσοι νέους δεν κατέω κανένανε, αποσύρθηκα πολλά χρόνια...


Ερ: Όλα αυτά πρίν τον πόλεμο;


Απ: Ναί, μετά τον πόλεμο βγήκανε κι οι πιό νέοι, ο Μαύρος, ο Ναύτης, ο Κουτσουρέλης, ο Γαλαθιανός και πηγαίνανε αυτοί συχνά και παίζανε. Πήγαινα κι εγώ αλλά ανέβαινα εκείνα τα χρόνια πιο πολύ στην Αθήνα...

ΟΡΕΣΤΗΣ ΦΑΝΤΑΚΗΣ

1910 - 1990

Από την ιστορική και μουσική οικογένεια των Φαντάκηδων ο Ορέστης Φαντάκης. Γεννημένος στα Κοτσιανά Κισάμου, σταδιοδρόμησε στην κρητική μουσική για παραπάνω από τέσσερις δεκαετίες κρατώντας στα χέρια του το λαγούτο, το όργανο που κληρονόμησε από τον πατέρα του - λαγουτιέρης κι αυτός. Ήταν ανηψιός του σημαντικού βιολιστή Νικολή Φαντάκη ή Ζερβού, όπου και συνεργάστηκε μαζί του για αρκετά χρόνια. Επίσης, ζύγιασε και με άλλους σπουδαίους βιολιστές, όπως με τον Μιχ.Κουνέλη, τον Φοβογιώργη, τον Γιάννη Μαριανάκη, τον Νικολή Χάρχαλη, τον Γιώργη Μαριάνο κ.α.
Καλό παίξιμο και μερακλήδικο τραγούδι, έδωσε το παρόν σε εκατοντάδες γλέντια, τόσο στο χωριό του, όσο και στα γειτονικά χωριά Χαιρεθιανά - Κολένι - Δραπανιάς - Περβολάκια κλπ.

ΠΑΝΗΓΥΡΙ

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σασάλου Κισάμου σας καλεί στο πανηγύρι του χωριού το πρωί του Σαββάτου 5 Μαΐου στον εορτασμό της Μεγαλομάρτυρος Αγ. Ειρήνης. Θα μας διασκεδάσει το συγκρότημα του Κισαμίτη βιολάτορα Θοδωρή Πολυχρονάκη. Τιμή πρόσκλησης με πλήρες μενού 10 ευρώ. Τα παιδιά δωρεάν. Θα υπάρχει δωρεάν κλήρωση με πλούσια δώρα

ΡΙΖΙΤΙΚΟ

ΡΙΖΙΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΜΑΔΑΡΕΣ, ΝΤΥΜΕΝΟ  ΜΕ ΟΜΟΡΦΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΟΡΕΙΝΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ.

ΕΥΧΕΣ

ΤΟ BLOG "ΚΙΣΑΜΟΣ, ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ" ΕΥΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΛΕΣ...

ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΣΤΟ ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΚΙΣΑΜΟΥ

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΣΤΑΝΤΟΥΛΑΚΗΣ

Καλλιτέχνης, από τους "αφανείς ήρωες" που στην κυριολεξία κατάπιε η ξενιτειά. Η έρευνα και η καταγραφή έγινε από τον Γιάννη Παπαδάκη στην Νέα Υόρκη και ακολουθεί το βιογραφικό του από το ηλεκτρονικό μήνυμα που μας έστειλε ο Δημήτρης Παπαδάκης από την Αμερική πρίν μερικές ημέρες. Σίγουρα θα ακολουθήσουν πολλά αφιερώματα σε καλλιτέχνες που ξενιτεύτηκαν και για πολλούς σήμερα παραμένουν άγνωστοι.




"Από πληροφορίες και χειρόγραφο κείμενο του πατέρα μου, αυτός ο μουσικός, τον οποίο γνώρισα κι εγώ όταν ήμουν νέος κι αυτός σε γεράματα, συμπεραίνω ότι ήταν σπουδαίος. Λοιπόν, γεννήθηκε περίπου το έτος 1880 στον Αερινό στην Κίσαμο Χανίων και έπαιζε λαούτο. Στον πατέρα μου είπε ότι έπαιζε με έναν γείτονα του, τον Φελεσάκη Ιωάννη και με έναν άλλο καλλιτέχνη εκείνης της εποχής, εν ονόματι Ματζοράνας από τις Λουσακιές της Κισάμου Χανίων. Στην Αμερική ήρθε το 1904 σε ηλικία εικοσιτεσσάρων χρονών και ασχολήθηκε με ξυλουργικές εργασίες στο μαγαζί του Φραγκιουδάκη στην Philadelphia, αργότερα δέ επεκτάθηκε επαγγελματικά δημιουργώντας δική του εταιρεία επεξεργασίας ξύλου στο Trenton της Philadelphia. Στην καλλιτεχνική του δημιουργία δεν σταμάτησε να παίζει κρητικό λαούτο, για μερικά χρόνια έπαιζε με έναν σπουδαίο λυράρη που έδρασε στην Αμερική, τον Γεώργιο Καντεράκη. Για κάποιο διάστημα έπαιξε και με τον αθάνατο Πιπεράκη και από δική του δήλωση, ο Πιπεράκης ωφελήθηκε πολύ από την διδασκαλία του Κωσταντουλάκη στην κρητική μουσική. Δεν είχε ιδιαίτερες επαφές με την γενέτειρα του διότι οι επαγγελματικές του υποχρεώσεις ήταν πάρα πολλές. Κατόρθωσε να επανέλθει στην Κρήτη, στο χωριό του το έτος 1932 με σκοπό να δημιουργήσει επιχείρηση και έμεινε οκτώ μήνες, αλλά επέστρεψε στην Αμερική διότι είχε οικογένεια, δύο κόρες και η σύζυγος του ήταν Αμερικανίδα και αυτές δεν ήθελαν να μείνουν στην Κρήτη. Επίσης, ο Ναύτης τον είχε σε μεγάλη εκτίμηση και έχουν ηχογραφήσει μαζί δύο κασέτες ερασιτεχνικού επιπέδου τις οποίες και έχω στην κατοχή μου μιας και έγιναν στο πατρικό μας σπίτι υπό την επίβλεψη του πατέρα μου. Ο Ναύτης έλεγε στον πατέρα μου ότι τον θεωρούσε μεγάλο τεχνίτη στο κρητικό λαούτο, αλλά και στην δημοτική ελληνική μουσική επειδή έπαιζε ρουμελιώτικα και ηπειρώτικα, γιατί συνεργαζόταν και με μουσικούς της υπόλοιπης Ελλάδας. Ο Κωσταντουλάκης στα πολλά του γεράματα πήγε να μείνει στο σπίτι της μικρής του κόρης στο Brooklyn της Νέας Υόρκης όπου και εγώ τον γνώρισα όταν ήμουν σε ηλικία δεκαοκτώ ετών, διότι επισκεπτόταν το βιβλιοπωλείο του πατέρα μου αρκετά συχνά. Απεβίωσε το έτος 1972 με τον καημό ότι έπειτα από το 1932 δεν επανήλθε ποτέ στην Κρήτη και στο πατρικό του χωριό, παρόλο που είχε την οικονομική άνεση να το πράξει. "

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ

Τοπόλια Κισάμου

1904 - 1991

Παλιός και χαρισματικός καλλιτέχνης ο Γιάννης Πολυχρονάκης.
Γεννήθηκε στα Τοπόλια Κισάμου, πολυτάλαντος και πολυτεχνίτης. Έπαιζε βιολί, έπαιζε λαγούτο, έψελνε στην εκκλησία, αγιογραφούσε, τραγουδούσε. Μέχρι και τα πενήντα του έπαιζε λαγούτο δίπλα στον Χάρχαλη, τον Σκορδυλομανώλη, τον Μήτρο Τσουρουνάκη, τον Δημήτρη Νικολακάκη. Καλό λαγούτο, στρωτό, χωρίς εξάρσεις. Και καλή φωνή. Μετά, ασχολήθηκε με το βιολί. Τα παιδιά του, κληρονόμησαν την καλλιτεχνική του κλίση, ο Μιχάλης - ο σπουδαίος αυτός λαγουτιέρης, κι ο Μανώλης - ο αείμνηστος βιολάτορας.
Πολλές μέρες έλειπε στα γλέντια, στα γύρω χωριά, Κατσοματάδω - Καλάθενες - Τσουρουνιανά - Άη Κυρ Γιάννη - Βουλγάρω - Μουρί. Άφησε αγαθή μνήμη, τίμιος και καλός οικογενειάρχης.