ΚΩΝ/ΝΟΣ ΜΠΟΥΛΝΤΑΔΑΚΗΣ - ΚΑΝΑΡΙΝΗΣ

1840 - 1920

Μεγάλη φυσιογνωμία στο κισαμίτικο μουσικό στερέωμα. Βιολιστής φημισμένος αλλά και από τους καλύτερους τραγουδιστές, καταγόμενος από την Δρακόνα Κισάμου. Έχουν περάσει πάρα πολλά χρόνια από την εποχή που άκμαζε αλλά το όνομα του έχει μείνει στην μνήμη του κόσμου. Από τις προφορικές μαρτυρίες που περνάνε από γενιά σε γενιά, λέγεται ότι ήταν τόσο καλλίφωνος όσο το καναρίνι. Κι έτσι έμεινε αυτό το παρατσούκλι. Αυτό όμως που ξεχωρίζει, είναι το σπουδαιότατο συνθετικό του έργο. Σκοποί αθάνατοι, λεβέντικοι που μυρίζουν "Κίσαμο". Στον αντίποδα όμως αυτοί οι σκοποί,λεηλατημένοι από τους μεταγενέστερους υποτιθέμενους "συνθέτες" που δεν δίστασαν να τους αντιγράψουν και να τους προβάλουν ώς δικές τους συνθέσεις. Δυστυχώς, δεν άφησε απογόνους ώστε να μάθουμε περισσότερα στοιχεία για το καλλιτεχνικο βιογραφικό του. Και το πιο άτυχο ακόμα, στα χρόνια της ακμής του τραυματίστηκε και διαταράχτηκε μόνιμα η διανοητική του ισορροπία με αποτέλεσμα να ζεί παραμελημένος μέχρι το τέλος της ζωής του. Τις περισσότερες πληροφορίες τις γνωρίζουμε σήμερα από την έρευνα του Θαν.Δεικτάκη στο αξιόλογο βιβλίο του "Χανιώτες λαϊκοί μουσικοί που δεν υπάρχουν πιά".
Ο Καναρίνης συνεργάστηκε με παλαιούς λαγουτιέρηδες όπως ο Παπαδογιώργης, ο Μπέρτης κ.α.
Οι αθάνατες του συνθέσεις είναι οι ακόλουθες:

-Καρεφυλλιανός συρτός 1866(χρησιμοποιήθηκε από τον Ροδινό στις ηχογραφήσεις του)

-Ινάντιος συρτός 1870(με το γνωστό "μπέρδεμα" στην μαντινάδα που πάει κόντρα στα μέτρα του σκοπού κι έχει ηχογραφηθεί και ώς "Βαφιανός" ή ώς "Σπίθα" την δεκαετία του '30).

-Σφηναριώτικος συρτός 1875(που έχει διασκευαστεί ώς "Τέσσερις είναι οι μάρτυρες" από διαφόρους λυράρηδες)

-Συρτός του Καναρίνη 1880(γνωστός και ώς "Άρωμα" που αποτελεί την 1η μουσική φράση στον "Άνεμο" του Θ.Σκορδαλού).

-Τριαλώνης συρτός 1896

-Δρακονιανός συρτός 1898

Οι δύο τελευταίοι σκοποί του, από μαρτυρία του Ν.Χάρχαλη στον Γιάννη Παπαδάκη το 1970, συντέθηκαν όταν ήδη ο Καναρίνης είχε το διανοητικό πρόβλημα.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ-ΚΟΠΑΝΙΔΗΣ

1880 - 1949.

Παλαιός βιολιστής που άκμασε στις αρχές του περασμένου αιώνα. Γεννήθηκε στα Μπαλαμπιανά Γραμβούσας Κισάμου. Από μουσική οικογένεια ο Κοπανίδης, μιας και οι πρόγονοι του, οι Μπαλαμποί, ήσαν σπουδαίοι βιολιστές. Μαζί με το βιολί έμαθε και την τέχνη του χασάπη κι έτσι για πολλά χρόνια ασκούσε αυτά τα δύο επαγγέλματα. Ανέβηκε στην Αθήνα για μερικά χρόνια όπου και έπαιξε σε κέντρα διασκεδάσεως της εποχής του. Εκεί, εμπλούτισε το ρεπερτόριο του με ευρωπαϊκά τραγούδια αλλά και πολλές άλλες μελωδίες από τα υπόλοιπα διαμερίσματα της Ελλάδας. Και κάτι άλλο σπουδαίο: Έμαθε να διαβάζει νότες. Για εκείνα τα χρόνια ήταν σπάνιο αυτό το πράγμα και ο Κοπανίδης ήταν ίσως ο μοναδικός βιολιστής που γνώριζε από πεντάγραμμο και μουσικές ορολογίες. Το παρατσούκλι "Κοπανίδης" το κληρονόμησε καθώς λένε από την τέχνη του να κόβει το κρέας με ακρίβεια. Κάποιοι άλλοι όμως υποστηρίζουν ότι το παρατσούκλι αυτό συνόδευε και τους προγόνους του. Ο Κοπανίδης ήταν πατέρας του ανεπανάληπτου Κώστα Παπαδάκη ή Ναύτη. Πατέρας του, αλλά και δάσκαλος του.
Είχε στην κατοχή του ένα βιολί ιταλικό του φημισμένου οίκου Γκουαρνέριους του 1710, το οποίο μετέπειτα κληρονόμησε και ο Ναύτης. Έπαιξε με τους καλύτερους λαγουτιέρηδες της εποχής του, όπως ο Σγουρομάλλης, ο Γεωργακάκης, ο Αρτέμης Λεβεντάκης, ο Αντρέας Κουτσουρέλης κ.α. Ο Κοπανίδης αν και δεν άφησε δισκογραφικό έργο, διέσωσε και παρέδοσε μια σειρά παλαιών σκοπών σύμφωνα με τις γνήσιες ονομασίες τους και τις πατρότητές τους. Και βέβαια, μας άφησε σαν μουσική παρακαταθήκη, την άψογη σύνθεση του: Τον Μπαλαμπιανό συρτό.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΟΝΑΛΑΚΗΣ

1942-2007

Ο λαϊκός ζωγράφος, ο άνθρωπος που αποτύπωσε τις εικόνες της καθημερινότητας με τις ζωγραφιές του. Αυτοδίδακτος καλλιτέχνης μα με πολλή τέχνη κατόρθωσε να αποθανατίσει με ρεαλισμό πολλούς χαρακτήρες. Πλούσια η θεματολογία του Δημήτρη Γοναλάκη, αλλά ακόμη πιο πλούσια η φαντασία του. Γεννήθηκε το 1942 στο Κολένι Κισάμου και από μικρός ξεκίνησε να ζωγραφίζει. Κατόπιν ασχολήθηκε με την διαφημιστική μακέτα,τις γελοιογραφίες και τις εικονογραφήσεις βιβλίων.Μετά από ορισμένα μαθήματα κλασσικής ζωγραφικής επιδόθηκε σε αυτό που αγαπούσε:Στην ελεύθερη ζωγραφική. Πολλά πορτραίτα του σήμερα κοσμούν ιδιωτικές συλλογές, όπως και έχουν παρουσιαστεί αρκετά του έργα σε διάφορες εκθέσεις στην Ιταλία, την Ισπανία και στην Γαλλία με μεγάλη επιτυχία. Πετύχαινε τον συνδυασμό των χρωμάτων με την ρεαλιστική απεικόνιση των θεμάτων του. Ο Δημήτρης Γοναλάκης, αυτός ο καταξιωμένος ζωγράφος έφυγε από την ζωή το 2007 έπειτα από βαριά ασθένεια.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ

Κατά γενική ομολογία πολλών: Ο γνησιότερος βιολιστής του νομού Χανίων. Πιστός υπηρέτης του κισαμίτικου μουσικού ιδιώματος. Από το Καστέλλι Κισάμου,ανήκει στην γενιά που διδάχτηκε την μακραίωνη μουσική παράδοση από τον Μιχάλη Κουνέλη. Μαθητής του Κουνέλη αλλά στην πορεία, μαθητής και του Κώστα Παπαδάκη ή Ναύτη. Από μικρό παιδί έπιασε στα χέρια του το βιολί για να γίνει το όργανο της ζωής του. Ερεθίσματα πήρε από τον πατέρα του και τον θείο του, τον αξέχαστο Βαγγέλη Πολυχρονάκη. Στην οικογένεια του όμως βρίσκουμε κοντινή συγγένεια με τον τρανό Τσέγκα. Και όπως έχει πεί πολλές φορές ο Θοδωρής "Ο Τσέγκας είναι μέσα στο αίμα μου". Το παίξιμο του Θοδωρή φέρει πέρα για πέρα την κισαμίτικη μουσική σφραγίδα, καθαρό και ατόφιο χωρίς περιττούς εντυπωσιασμούς, από αυτούς που αρκετοί νέοι σήμερα αρέσκονται. Ο ίδιος, με σεμνότητα πάντα, δίνει τον καλύτερο εαυτό του όπου κι αν εμφανίζεται, χωρίς να γίνεται ούτε εμπορικός, ούτε φολκλόρ, ούτε γραφικός, όπως κάποιοι άλλοι σήμερα....
Εκτός από το γνήσιο παίξιμο του, ένα άλλο λαμπρό χαρακτηριστικό του είναι ότι παίζει πολλούς παλαιούς σκοπούς που τείνουν να ξεχαστούν σήμερα. Ο Θοδωρής έχει διδάξει το βιολί σε αρκετά νέα παιδιά, που μερικά εξ αυτών έχουν ήδη ξεκινήσει την προσωπική τους μουσική σταδιοδρομία. Και για αυτό τον λόγο, το μουσικόφιλο κοινό ευχαριστεί θερμά τον Θοδωρή για την όλη του προσπάθεια. Δισκογραφικά, έχει κυκλοφορήσει ένα cd με τίτλο "Φουρτουνιασμένη θάλασσα" όπου έχει συμπεριλάβει σκοπούς του Βαγγ.Πολυχρονάκη αλλά και αρκετούς ανέκδοτους σκοπούς του Τζέγκα. Συνεργάτης του σταθερός εδώ και μια δεκαετία περίπου, ο λαγουτιέρης Δημήτρης Χαρτζουλάκης.
Ο Θοδωρής Πολυχρονάκης, έχει επιλέξει την γνησιότητα, την σεμνότητα και έχει αποκτήσει ήδη πολλούς και φανατικούς φίλους σε όλη την Κρήτη. Σίγουρα, το μέλλον προδιαγράφεται λαμπρό!

Γειά σου βρε Πολυχρόνη!!!!

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ

Ο βετεράνος λαγουτιέρης της κρητικής μουσικής Μιχάλης Πολυχρονάκης γεννήθηκε το 1930 στα Τοπόλια Κισάμου του νομού Χανίων. Κληρονόμησε το καλλιτεχνικό ταλέντο του από τους προγόνους του που ήταν ψάλτες και μουσικοί, όπως ο πατέρας του. Καλλίφωνος, δεξιοτέχνης πριμαδόρος, έχει αφήσει κι αυτός το δικό του χνάρι στο κρητικό μουσικό μονοπάτι. Έπαιξε με πλήθος βιολιστών, με τους πιο ονομαστούς όπως ο Αντ.Αναγνωστάκης, ο Μαύρος κ.α. Στα χρόνια που έζησε στην πρωτεύουσα, έπαιξε σε πολυάριθμες εκδηλώσεις της Παγκρητίου Ενώσεως, της Κρητικής Μούσας κλπ. Έχει βραβευτεί κατά καιρούς από διαφόρους πολιτιστικούς φορείς, ενώ λαμπρό είναι και το δισκογραφικό του έργο με τον αδελφό του Μανώλη και άλλους βιολιστές. Στην τηλεοπτική σειρά "Η Κυρία Ντο-Ρε-Μι" που προβλήθηκε την δεκαετία του'80 έπαιξε λαγούτο,ντύνοντας μουσικά το σήριαλ. Επίσης, αξιόλογη και η παρουσία του στις δισκογραφικές δουλειές του Καλλιτεχνικού ομίλου νομού Χανίων "Οι Μαδάρες" όπου συνόδευσε με τις πενιές του, τους περήφανους ριζίτες μας. Έχει διδάξει λαγούτο σε πολλά νέα παιδιά της Κισάμου και σήμερα συνεχίζει ακούραστος να προσφέρει απλόχερα την τέχνη του και τις γνώσεις του.

ΜΕ ΤΟ ΒΙΟΛΙ ΚΑΙ ΤΟ ΛΑΓΟΥΤΟ

ΆΡΘΡΟ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑΚΗ


"Με το βιολί και το λαγούτο. Με αυτά τα όργανα μάθαμε την γνήσια κρητική μουσική. Με αυτά τα όργανα χορέψαμε τους περήφανους κρητικούς χορούς στα νιάτα μας. Πολλές φορές ανατρέχει ο λογισμός μου στα παλαϊικά γλέντια, στους απλούς-γνήσιους γλεντιστάδες. Μα πού είναι όλα αυτά σήμερα; Τα πάντα έχουν πάρει μια περίεργη τροπή και ναί, ευθυνόμαστε κι εμείς. Δεν είναι φταίξιμο μονάχα των νέων παιδιών. Αυτά, έτσι μάθανε, έτσι ζούνε και σήμερα. Πάς σήμερα σε ένα γλέντι στα Χανιά, βλέπεις να καταναλώνονται κούτες με ουϊσκι και μπύρες. Που είναι ο μαρουβάς, η τσικουδιά; Γυρνάς την πόλη από άκρη σ'άκρη και παντού βλέπεις κολλημένες τις αφίσσες του λυράρη που θα παίξει στο τάδε μαγαζί. Λυράρης!Φίρμα μεγάλη. Και να πείς ότι ξέρει τι παίζει...Μα μπά!. Μια φορά δεν υπήρχε λύρα, μα έλα μου ντέ που έτσι το αποφάσισαν κάποιοι καλά κατέχοντες τις θέσεις και θεώρησαν πώς η Κρήτη πρέπει να πρεσβεύεται μουσικά μόνο από την λύρα. Άλλο που δεν ήθελαν μερικοί δοξαραίοι και να που σήμερα μας έχουν πάρει τα αυτιά με την ατεχνία τους, την κακοφωνιά τους, την ασχετοσύνη τους. Να'ναι καλά εκεί στον παράδεισο ο Ναύτης κι ο Κουνέλης που δούλεψαν σκληρά για να μην χαθεί από τον κόσμο τούτο το βιολί, το γλυκόηχο αυτό όργανο, ο βασιλιάς των οργάνων! Ο περήφανος συρτός, το επαναστατικό πεντοζάλι είναι χοροί που υπαγορεύτηκαν πάνω στο βιολί, πρωτοπαίχθηκαν πάνω στο βιολί. Δεν λέω πρός Θεού να μην τα παίζει η λύρα όλα αυτά. Αλλά μην τα κάνουμε όλα σαλάτα για τις τοπικιστικές σκοπιμότητες μερικών-μερικών. Τα τελευταία χρόνια ξεπετιούνται κάμποσα Χανιωτάκια με όρεξη και διάθεση να συνεχίσουν την παμπάλαια μουσική παράδοση των Χανίων, αλλά τα πολεμούνε. Ναί. Τα πολεμούνε όλοι αυτοί που τόσα χρόνια είχαν βρεί την βολή τους και γυρνούσανε την Κρήτη παριστάνοντας τις φίρμες. Τρυπώσανε στις τηλεοράσεις αυτοί οι κύριοι, τρυπώσανε γενικά σε όλα τα ΜΜΕ, ακόμα και στο διαδίκτυο με μοναδικό σκοπό να χτυπήσουνε το βιολί, να τσαλοπατήσουν την Χανιώτικη μουσική έκφραση. Μα δεν καταλαβαίνουν ότι το κακό δεν το κάνουν μόνο στην Χανιώτικη μουσική παράδοση, αλλά γενικά στην Κρητική; Μην κρυβόμαστε όμως πίσω από το δάχτυλό μας. Δεν φταίνε μόνο αυτοί. Φταίνε και αρκετοί ντόπιοι Χανιώτες που είτε για λόγους προσωπικής προβολής, είτε για άλλους διαφόρους λόγους, άφησαν την μουσική μας να γίνει έρμαιο των λυράρηδων και των μουσικολόγων της κακιάς ώρας. Και σήμερα, μερικοί από αυτούς παριστάνουν τους μορφωμένους λόγιους, τους λαογράφους, που με "δανεικές" γνώσεις κάνουνε τους καμπόσους, γυρίζουν τις εκδηλώσεις σε όλο τον νομό μας, έχοντας πραγματικό έρωτα όχι για το έργο που επιτελούν, αλλά για την δόξα, την κάμερα και το μικρόφωνο. Και με το αζημίωτο όλα αυτά βέβαια. Και αυτοί που πρέπει πραγματικά να ακουστούν, δεν ακούγονται. Ίσως γιατί φοβούνται ότι αυτά που θα πούνε, θα χαρακτηριστούν ώς ρομαντικά. Αφήστε που μερικοί "λαογράφοι" ήδη αρχίζουν και διεκδικούν....τις πατρότητες των πηγών τους. Ναί, τα έχω λοιπόν και με αυτούς, τους δικούς μας τους κατεχάρηδες.

Τα νέα παιδιά είναι το μέλλον μας. Μα να περπατάνε στον ίσιο δρόμο και αλλάργο από
προκλήσεις που δεν ταιριάζουν με τα ήθη μας. Μακριά από τις φίρμες και τους εγωισμούς. Να ρωτάνε όταν δεν ξέρουν κάτι, δεν είναι ντροπή. Και πάνω απ'όλα να σέβονται τον κόσμο και την μουσική παράδοση που υπηρετούν. Διότι, άλλο πράγμα η παράδοση, κι άλλο οι παράδες. Και κάποια μέρα, που ξέρετε, μπορεί να βρεθούμε και να μιλάμε για τον νέο Χάρχαλη, τον νέο Κουνέλη, τον νέο Κουτσουρέλη και να καμαρώνουμε. Γιατί κακά τα ψέματα, αυτό λείπει σήμερα από την μουσική μας. Το ήθος αυτών των ανθρώπων.

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΜΑΥΡΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ

1868-1945

Ξακουστός λυράρης της παλιάς εποχής από τα Μαρεδιανά Κισάμου. Από διάφορες έρευνες που έχουν γίνει κατά καιρούς λέγεται πώς ο Ν.Μαυροδημητράκης ήταν ο μοναδικός "επαγγελματίας" λυράρης της Κισάμου εκείνα τα χρόνια, μιας και το πρωταρχικό όργανο ήταν και είναι το βιολί. Έπαιξε σε πολυάριθμα γλέντια της εποχής του έχοντας κύριο συνεργάτη του τον Σγουρομάλλη από τις Καλάθενες. Ήταν πατέρας του δεξιοτέχνη λαγουτιέρη Σταύρου Μαυροδημητράκη και μάλιστα είχαν παίξει και μαζί όταν ο Σταύρος ξεκινούσε την μουσική του σταδιοδρομία. Ο Νικηφόρος, όπως έμεινε να λέγεται, συνέθεσε και έναν δικό του σκοπό συρτού, τον "Συρτό του Νικηφόρου" που δυστυχώς είναι παραποιημένος στην εποχή μας. Δεν έχει αφήσει δισκογραφικό έργο, άφησε όμως πολλά εύθυμα περιστατικά που σώζονται στις μέρες μας σαν...ανέκδοτα! Και βέβαια, άφησε την δική του σφραγίδα σαν δεξιοτέχνης της λύρας.

ΓΡΑΜΒΟΥΣΙΑ 2010

Πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις "Γραμβουσια"

Για μία ακόμα χρονιά, οι πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις "Γραμβούσια" που διοργανώνει ο Σύλλογος Προβολής Κισάμου "Η Γραμβούσα" θα πραγματοποιηθούν το διάστημα 25 Ιουλίου με 28 Αυγούστου στην περιοχή της Κισαμου

Το πρόγραμμα περιλαμβανει

Σάββατο 25 Ιουλίου

Ώρα 10 π.μ.: Προσκυνηματική εκδρομή στη Γραμπούσα και τον Μπάλο. Αναχώρηση από το λιμάνι της Κισάμου δωρεάν με το σκάφος "Γραμπούσα Εξπρές" και το "Μπάλος Κρουαζέρες Ν.Ε".

Ανάβαση στο Κάστρο της Γραμπούσας και τρισάγιο για τους πεσόντες αγωνιστές της λευτεριάς στον ερειπωμένο Ιερό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Πανηγυρική ομιλία από τον Αλέξανδρο Κ. Παπαδερό. Έπαρση της σημαίας. Ξενάγηση στο Κάστρο από τον πρόεδρο του Συλλόγου Αθανάσιο Δεικτάκη και τον συγγραφέα Μιχάλη. Ποταμιτάκη. Ρίψη στεφάνων στα νερά του ιστορικού νησιού.

Ώρα 2 μ.μ.: Αφιξη στον Μπάλο. Σκοποί και μαντινάδες του Τσέγκα και για τον Τσέγκα, στην αναμνηστική πλάκα που τοποθέτησε ο Σύλλογός στο μέρος όπου πνίγηκε ο θρυλικός τροβαδούρος της Γραμπούσας από τους μουσικούς του "Χάρχαλη".

Δεξίωση στο πανάρχαιο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου από τα δισέγγονα του Ν. Τσέγκα.

Τετάρτη 29 Ιουλίου

Ώρα 8.30 μ.μ.: Στον υπαίθριο πολυχώρο "Ενόρασις" της Ιεράς Μητρόπολεως Κισάμου και Σελίνου συναυλία με παιδικές φωνές του τόπου μας.

Πέμπτη 6 Αυγούστου

Ώρα 8.30 μ.μ.: Στον χώρο του Τελωνείου, δίπλα στην ταβέρνα "Κελάρι". Βραδιά φρέσκου ψαριού. Σχετική ομιλία από τον Νίκο Καλογεράκη, καθηγητή Πανεπιστημίου Κρήτης.

Συμμετέχουν: ο Μουσικοχορευτικός Όμιλος Πύργου Ηλείας "Οι Μωραΐτες" και ο Σύλλογος Κρητών Ν. Ηλείας "Η Μεγαλόνησος Κρήτη".

Σάββατο 8 Αυγούστου

Ώρα 8.30 μ.μ.: Στο Τελωνείο. Σε συνεργασία με την "Κρητική Μούσα", τιμητική εκδήλωση στον συγγραφέα Κίμωνα Φαραντάκη και παρουσίαση του τελευταίου του βιβλίου "Πεζοπορία στην Αύρα του Μυρτίλου".

Για τον συγγραφέα θα μιλήσουν ο καθηγητής Στέλιος Γιακουμάκης, o πρέσβης επί τιμή Βασίλης Σημαντηράκης και η αρθρογράφος Φωτεινή Κουτσαυτάκη - Σεγρεδάκη. Κρητική μουσική από το συγκρότημα του Μανώλη Μπαντουράκη. Θα χορέψει ο Χορευτικός Σύλλογος "Η Κίσαμος".

Κυριακή 9 Αυγούστου

Ώρα 8.30 μ.μ.: Στον χώρο του Τελωνείου. Κρητική βραδιά με το μουσικό συγκρότημα του Αντώνη Μαρτσάκη και τον Σύλλογο Κρητών Νομού Ηλείας "Η Μεγαλόνησος Κρήτη".

Δευτέρα 17 Αυγούστου

Ώρα 8.30 μ.μ.: Στο Τελωνείο. Αντάμωμα Κρήτης - Πόντου. Οργάνωση: Χορευτικός Σύλλογος "Η Κίσαμος". Συμμετέχει ο Μορφωτικός Σύλλογος Αψάλου Πέλλας.

Τρίτη 18 Αυγούστου

Ώρα 7 μ.μ.: Αναπαράσταση παλιού Κρητικού Γάμου. Ξεκίνημα της γαμήλιας πομπής από τη συνοικία Καμάρα και κατάληξη στο Τελωνείo. Ριζίτικα από το Σύλλογο Ριζιτών "Η Κίσαμος" και τη ριζίτικη παρέα του "Γραμβουσιακού". Παρουσίαση προγράμματος από τον λαογράφο Γιάννη Σκουλούδη. Κισαμίτικα μουσικά και χορευτικά συγκροτήματα, λαϊκό γλέντι σε όλη την έκταση της πόλης.

Σάββατο 22 Αυγούστου

Ώρα 7.30 π.μ.: Πέρασμα Σηρικαριανού φαραγγιού.

Δευτέρα 24 Αυγούστου

Ώρα 8.30 μ.μ.: Στον υπαίθριο πολυχώρο "Ενόρασις" βραδιά Καραγκιόζη με τον Νίκο Μπλαζάκη.

Παρασκευή 31 Ιουλίου, Σάββατο 1, Κυριακή 2 Αυγούστου

Ώρα 5 μ.μ. Αγώνες τέννις "Μονό - Διπλό" στο Θεοχαράκειο Αθλ. Κέντρο.

Σάββατο 8 Αυγούστου

Ώρα 9 π.μ.: Αγώνες σκάκι στο 2ο Δημοτικό Σχολείο.

Πέμπτη 20, Παρασκευή 21 Αυγούστου

Ώρα 5 μ.μ.: Αγώνες μπάσκετ στο Θεοχαράκειο Αθλητικό Κέντρο.

Παρασκευή 28 Αυγούστου

Ώρα 5.30 π.μ.: Αγώνες κολύμβησης στον Μαύρο Μώλο

Η ΓΛΥΚΟΜΗΛΙΤΣΑ

Μανώλης Σιδεράκης

(Ο μουσικός που διέσωσε την γλυκομηλίτσα)

Παλαιός χορός και δυστυχώς ξεχασμένος που χορευόταν σε όλη σχεδόν την έκταση της επαρχίας Κισάμου.
Χορευόταν από άνδρες και γυναίκες σε μουσικά μέτρα 2/4 με δώδεκα περίπου βηματισμούς.
Από προφορική παράδοση, το όνομα αυτού του χορού οφείλεται σε ένα παλαιό ριζίτικο τραγούδι.
Ο Κωστής Παπαδάκης ή Ναύτης είχε καταγράψει την δεκαετία του'80 τον βιολιστή Μανώλη Σιδεράκη από τα Γριμπιλιανά Κισάμου όπου έπαιζε(ίσως ο μοναδικός) αυτό τον χορό. Σήμερα κάποιοι λαογραφικοί όμιλοι προσπαθούν να επαναφέρουν στο προσκήνιο αυτό τον χορό.

ΓΙΩΡΓΗΣ ΜΑΡΙΑΝΑΚΗΣ-ΜΑΡΙΑΝΟΣ

1891 - 1972

Ο καλλιτέχνης – υπόδειγμα. Βιολιστής υψηλού επιπέδου που πραγματικά άφησε εποχή στα μουσικά δρώμενα των Χανίων και γενικά της Κρήτης. Γεννήθηκε στον Δραπανιά Κισάμου το 1891 και ήταν γιός του περίφημου βιολιστή Αντρέα Μαριάνου ή Μαριαναντρίκου. Σίγουρα κληρονόμησε το ταλέντο από τον πατέρα του, όμως δεν είναι παράλογο να πούμε πως τον ξεπέρασε. Ο Μαριάνος μαζί με τον Χάρχαλη αποτέλεσαν το ισχυρότερο δίδυμο βιολιστών των πρώτων δεκαετιών του περασμένου αιώνα. Ο καθένας είχε την τέχνη του, την προσωπική σφραγίδα στο παίξιμο. Δάσκαλος με όλη την σημασία της λέξεως ο Μαριάνος, καθώς δίδαξε πολλούς νέους βιολιστές, αλλά και γιατί ακουστικά δημιούργησε «σχολή». Η προσφορά του είναι πολύ μεγάλη που σίγουρα δεν γίνεται να αποτυπωθεί σε μερικές αράδες. Εκτός από τα Χανιά, έπαιξε και στην Αθήνα πολλές φορές όπως και είχε προσκλήσεις για όλη την Κρήτη, ακόμα και στην Αμερική καλέστηκε να πάει να παίξει, πράγμα όμως που δεν ήταν εφικτό να γίνει. Αρχοντάνθρωπος με όλη την σημασία της λέξεως, το σπίτι του πάντα έσφυζε από ζωή καθώς δεχόταν καλλιτέχνες από όλη την Κρήτη σχεδόν. Από πολλές μαρτυρίες, ο Μαριάνος δίδαξε τα συρτά την δεκαετία του ’20 που ήσαν άγνωστα στην υπόλοιπη Κρήτη, σε πολλούς μουσικούς όπως ο Μουζουράκης, ο Καρεκλάς, ο Καραβίτης, ο Χαρίλαος κ.α. Ο Γιώργης Μαριάνος έπαιξε σχεδόν με όλους τους ονομαστούς λαγουτιέρηδες της εποχής του, τακτικότεροι συνεργάτες όμως ήταν ο Γ.Κουτσουρέλης, ο Γιάννης Κουριδάκης, ο Λεβενταρτέμης, ο Μανώλης Καρεφυλλάκης, ο Παντελής Φαραντάκης. Τους λίγους δίσκους που ηχογράφησε την δεκαετία του ’30 τους έκανε σε συνεργασία με τον Γ.Κουτσουρέλη και τον Γιάννη Κουριδάκη. Το 1961 που παρόλη την ηλικία του συνέχιζε να ασκεί το επάγγελμα του μουσικού, έπαθε βαρύ καρδιακό επεισόδιο και έκτοτε σταμάτησε να παίζει ενεργά. Δεν άφησε προσωπικές συνθέσεις, παρόλα αυτά έπαιζε όλα τα παλαιά κισαμίτικα συρτά, αλλά και πολλά άλλα τραγούδια όπως ταμπαχανιώτικα, σούστες, καστρινό, σμυρναίϊκα και καλαματιανά. Το ρεπερτόριο του ήταν πλουσιότατο για εκείνη την εποχή. Ο Γιώργης Μαριάνος άφησε εποχή με την επιβλητική του παρουσία και σφράγισε έντονα την συνείδηση του κόσμου που ευτύχησε να τον απολαύσει ζωντανά σε κάποιο από τα γλέντια του.

Γ.Μαριάνος - Χρ.Λεβεντάκης