ΜΑΝΩΛΗΣ ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ

1906 - 1999

Ο Μανώλης Γιακουμάκης ήταν ίσως από τους τελευταίους βιολιστές της γενιάς του Μαύρου, του Μανώλη Μυλωνάκη, του Ευθύμη Λυραντωνάκη. Καταγόμενος από τις Καλάθενες Κισάμου, για πολλά χρόνια δέσποσε στο καλλιτεχνικό στερέωμα και με το βιολί του έπαιξε σε πολυάριθμα γλέντια της περιοχής. Συνεργάστηκε με τα λαγούτα του Δημ.Σγουρομάλλη, του Γιάννη Λεφάκη, του Μανώλη Καρτσώνη κ.α.
Καλός τεχνίτης του οργάνου, χαρακτηριστικό γλυκό παίξιμο και γυρίσματα που παρέπεμπαν σε Χάρχαλη, μιας και ο Μανώλης ήταν για ένα φεγγάρι μαθητής του μεγάλου πρωτομάστορα.

ΜΑΝΩΛΗΣ ΣΚΟΡΔΥΛΑΚΗΣ "ΣΚΟΡΔΥΛΗΣ"

1898 - 1957

Παλαιός βιολιστής από τις Καλάθενες Κισάμου. Οι Καλάθενες εκείνα τα χρόνια ήταν "η μάνα" πολλών καλλιτεχνών. Μουσικό χωριό, μερακλήδικο. Ο Μανώλης Σκορδυλάκης έπαιξε με όλους τους εν ενεργεία λαγουτιέρηδες του χωριού του, όπως με τους Σγουρομάλληδες (πατέρα και γιό), με τον Λεφογιάννη, με τον Αντρουλή κ.α. Κυρίως όμως συνεργάστηκε με τους Δημ.Σγουρομάλλη και Γιάννη Πολυχρονάκη. Καλό βιολί, παλαιϊκό παίξιμο, λένε όσοι τον άκουσαν. Παρόλο που είχε όλα τα φόντα να κάνει μια αξιόλογη καριέρα, η καλλιτεχνική εμβέλεια του έφτανε στα κοντινά χωριά, Σηρικάρι, Τοπόλια, Κουκουναρά, Άη-Κυρ Γιάννη, κι αυτό γιατί το όργανο το είχε πάνω απ'όλα για το δικό του μεράκι και όχι για να το ασκήσει ώς επάγγελμα. Για λόγους πένθους, σταμάτησε να παίζει από το 1950 μέχρι την μέρα που έφυγε από την ζωή.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΗΜΑΝΤΗΡΑΚΗΣ

1918 - 1966

Ο Δημήτρης Σημαντηράκης ήταν ένας από τους πιο αξιόλογους και τεχνίτες λαγουτιέρηδες της μεταπολεμικής περιόδου. Γεννήθηκε στα Γριμπιλιανά Κισάμου και σε μικρή ηλικία ξεκίνησε να παίζει με ένα μαντολίνο. Ο συγχωριανός του βιολιστής, ο σπουδαίος Σιδερομανώλης, τον άκουσε και τον παρότρυνε να ασχοληθεί με το λαγούτο. Στα πρώτα του βήματα ο Σημαντηράκης έπαιξε και γαλουχήθηκε από τον Σιδερομανώλη. Υποδηματοποιός στο επάγγελμα, μετακόμησε στα Χανιά όπου και άνοιξε το κατάστημα του, ένα από τα καλύτερα της πόλης,χωρίς όμως να αφήσει το λαγούτο. Εκεί, τον άκουσε ο Ναύτης και για πάρα πολλά χρόνια αποτέλεσαν μια ταιριαστή ζυγιά. Συγγένεψαν κιόλας(μπατζανάκηδες) και μαζί έφυγαν για την Αμερική όπου και έπαιξαν στα δεκάδες γλέντια της ομογένειας. Σημαντική όμως και η παρουσία του Δημ.Σημαντηράκη στους δίσκους του Ναύτη, μιας κι έπαιξε λαγούτο σε κλάσσικά πλέον συρτά όπως ο Συρτός της Αυγής, ο Κουστογερακιώτικος, ο Βατολακιανός κλπ. Δυστυχώς στην Αμερική αρρώστησε βαριά και επέστρεψε στην πατρίδα του, στο χωριό του, όπου και πρόωρα, απεβίωσε το 1966.

ΓΙΩΡΓΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΑΚΗΣ

1930 - 2007

Σπουδαίος βιολιστής από το Νέο Χωριό,γειτονιά που άνηκε στην πρώην κοινότητα Ταυρωνίτη Κισάμου. Ήταν ένας από τους λίγους μαθητές που έβγαλε ο Μαύρος και το βιολί του Γ.Αναστασάκη είχε κάτι από την γλύκα του τρανού δασκάλου του. Υπηρέτησε την κρητική μουσική για πάνω από πενήντα χρόνια με ήθος και αξιοπρέπεια. Συνεργάστηκε με πλήθος λαγουτιέρηδων, πιο σημαντικές όμως οι συνεργασίες του με τον Γιώργη Γεραιουδάκη ή Μαρουβά και με τον Γιώργη Γομπάκη. Έπαιξε σε όλη την έκταση της Κισάμου και της Κυδωνίας και άφησε το δικό του στίγμα στα μουσικά μονοπάτια των Χανίων. Μέχρι που έφυγε από την ζωή, έπαιζε ενεργα σε γλέντια και η νέα γενιά θεωρείται πολύ τυχερή που γλέντησε και χόρεψε στις δοξαριες του Γιώργη Αναστασάκη.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΦΑΚΗΣ

Φώτο: Από το βιβλίο του Θαν.Δεικτάκη "Χανιώτες λαϊκοί μουσικοί που δεν υπάρχουν πιά"



1915 - 2000

Εξαιρετικός λαγουτιέρης από τις Καλάθενες Κισάμου. Βάδιζε στα χνάρια του Γιώργη Κουτσουρέλη, είχε την χαρακτηριστική διπλοπενιά, έπαιζε πρίμα και μόνο. Για πολλά χρόνια διασκέδασε χιλιάδες κόσμου σε πολλά γλέντια και άφησε την δική του σφραγίδα στα μουσικά δρώμενα του τόπου μας. Περιζήτητος από όλους τους βιολιστές ο Γιάννης Λεφάκης (ή Λέφας, ή Λέφης). Ξεκίνησε την καριέρα του με τον θρυλικό Ευθύμη Λυραντωνάκη, που ήταν και συγχωριανοί. Κατόπιν, με τον Μαύρο, τον Βολανάκη, το Δρακοπουλάκι, τον Δημήτρη Χριστοφοράκη και γενικά με τα καλύτερα βιολιά της Κισάμου. Αποτέλεσε παράδειγμα προς μίμηση, μιας και οι νεώτεροι του, ακολούθησαν πιστά τα χνάρια του (θαυμαστής του και ο βετεράνος Μαν.Καρτσώνης).
Ο Γιάννης Λεφάκης συμπλήρωνε την πλειάδα καλλιτεχνών που βγήκαν από τις Καλάθενες και με το λαγούτο και το τραγούδι του έχει μείνει στην μνήμη όλων όσων τον άκουσαν.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΟΡΩΝΙΩΤΑΚΗΣ

Από αριστερά: Χρ.Κορωνιωτάκης,Γ.Τζιμάκης(λύρα),Μιχ.Πολυχρονάκης(λαγούτο)

1925 - 1967

Ο Χρήστος Κορωνιωτάκης υπήρξε ένας εκ των καλυτερων τραγουδιστών του νομού Χανίων, κι όχι μόνο. Γεννήθηκε στον Άη-Κυρ Γιάννη Κισάμου και από πολύ μικρός τραγουδούσε στα γλέντια και στα πανηγύρια της περιοχής. Συντρόφευσε τα βιολιά και τα λαγούτα με το τραγούδι του, όμως συνεργάστηκε εκτενέστερα με τον Γιώργη Κουτσουρέλη. Στο περίφημο "Χίτλερ να μην το καυχηθείς", τραγουδά ο Κορωνιωτάκης, όπως και στον κλασσικό "Αρμενοχωριανό".
Η φωνή του είχε την γλύκα και την λεβεντιά του κισαμίτικου μουσικού ιδιώματος, κι ίδιος αν και ερασιτέχνης, αποτέλεσε παράδειγμα προς μίμηση για πολλούς τραγουδιστές. Έφυγε όμως πολύ σύντομα από την ζωή, μετά από δύσκολη μάχη με την επάρατο νόσο.

ΚΟΠΗ ΠΙΤΑΣ

Το Σάσαλο Κισάμου


Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σασάλου Κισάμου κόβει την πίτα του, το Σάββατο 29/1/2011 στο κέντρο "Ηλινιαργός" που βρίσκεται στα Μινωθιανά Κισάμου. Στο μουσικό πρόγραμμα, θα είναι ο Λευτέρης Κουμής(βιολί) με το συγκρότημα του.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ "ΚΑΚΡΑΠΗ" ΣΥΡΤΟΥ.

Η εξιστόρηση της σύνθεσης του Νικ.Τσέγκα "Κακράπης" συρτός, από τον αείμνηστο Κων/νο Παπαδάκη ή Ναύτη, στον εθνομουσικολόγο-καθηγητή Γεώργιο Αμαργιανάκη, στα πλαίσια μιας συνέντευξης το 1999. Από σοβαρή και έγκυρη πηγή, τα κάτωθι γεγονότα είναι 100% αληθή!


Ερ: Ποια μελωδία έχει σαράντα μέτρα;

Απ: Ο Κακράπης είναι τα σαράντα μέτρα. Είναι μια άλλη μελωδία. Και πώς εβγήκε αυτή. Έξω από την Γραμπούσα, μεταξύ Ποντικού και Γραμπούσας υπάρχει μια ξέρα κάπου πενήντα μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ο Τσέγκας την ανακάλυψε και πήγαινε και έριχνε τα παραγάδια του και έβγανε βλάχους, μεγάλα ψάρια και τα έφερνε εδώ στο Καστέλλι. Στον ενθουσιασμό του που έριχνε, αψάρευτος ο τόπος, και πήγαινε αυτός και έβγαζε δεκαπέντε είκοσι κομμάτια βλάχους απάνω, ψάρια πολλά, στον ενθουσιασμό του αυτό έβγαλε αυτόν τον σκοπό. Την ξέρα αυτή την λένε του Κακράπη η ξέρα. Εγώ ήμουνα στο Καστέλλι, στου Παπαδάκη το ξενοδοχείο και πίναμε μια παρέα πέντε έξι άτομα. Κι έρχεται ο Τσέγκας, είχε κι αυτός την λόξα του σαν άνθρωπος, έρχεται λοιπόν, εγώ είχα το μπουζούκι στα χέρια μου κι έπαιζα με την παρέα που ήμασταν και μπαίνει μέσα και μου λέει, μ’ήλεγε Κοπανίδη, επειδή τον πατέρα μου τον λέγανε Κοπανίδη μ’ήλεγε κι εμένα Κοπανίδη «Κοπανίδη έλα να σε πώ ένα σερτό απού τον έβγαλα στου Κακράπη την ξέρα και στάζει όμπυο». Αυτές ήταν οι λέξεις του.

Ερ: Και στάζει;

Απ: Όμπυο, πύο. Του λέω «κάθισε κάτω καπετάν Νικόλα» και καθίζει λοιπόν, αρχίζει και τραγουδεί. Όταν μου’βγαλε την τρίτη στροφή ένοιωσα το κορμί μου κι ανατρίχιασε, τι τότε το είδα. Λέω «για τ’όνομα του Θεού , τι είναι τούτο εδώ το πράμα, κάτσε μαστρο-Νικόλα , ξαναπέστονε» και μου λέει «δεν τονε λέω της μαϊμούς του Κλάτσαρη για θα πεί πως τον έβγαλε αυτός». Τον Κουτσουρέλη τον έλεγε Κλάτσαρη, επειδή έβανε πενήντα νούμερο παπούτσι…

Ερ: Τον Γιώργη τον Κουτσουρέλη;

Απ: Ναι, «δεν τονε λέω της μαϊμούς του Κλάτσαρη για θα πεί πως τον έβγαλε αυτός». Λέω, κάτσε μαστρο-Νικόλα, τονε καθίζω λοιπόν εγώ, τον είπε δυό, τρείς φορές, τον πήρα εγώ τον σκοπό. Αυτόν, τονε γαργαλούσε, δεν μπορούσε να κάτσει, είχε αυτό το ελάττωμα. Φεύγει. Εγώ έκατσα λοιπόν και συνέχισα να τονε παίζω τον σκοπό για να τονε φέρω στην φόρμα του όπως είναι, γιατί αυτός με το τραγούδι μας τον έλεγε. Ο Οδυσσέας ο Μπαριώτης σηκώνεται και φεύγει από την παρέα μια στιγμή, δεν τον πήραμε χαμπάρι, εγώ είχα στο νού μου να παίζω και πάει και παρακολουθεί τον Τσέγκα και τονε βλέπει και πάει και μπαίνει μέσα στου Κουτσουρέλη και του λέει «Κουτσουρέλη έλα να σου πώ ένα σκοπό που έβγαλα στου Κακράπη την ξέρα και στάζει όμπυο». Ό,τι μου είπε και μένα . «Δεν τονε λέω του πούστη του Κοπανίδη για θα πεί πως τον έβγαλε αυτός». Άκου. Έφευγε ύστερα από του Κουτσουρέλη και πήγαινε στου Θεόφιλου του Πλευράκη. Του λέει «Πλεύρη έλα να σου πώ έναν σκοπό που έβγαλα στου Κακράπη την ξέρα , δεν τονε λέω του Κλάτσαρη, ούτε του Κοπανίδη γιατί θα πούνε πώς τον βγάλανε αυτοί.» Επήγαινε και τον έλεγε σε ούλους. Μόλις τον είδε και μπήκε μέσα κι άρχισε να τον τραγουδεί του Κουτσουρέλη, γυρίζει πίσω Μπαριώτης και μου λέει «Κωστή ίδια’δά είναι ο Τσέγκας μέσα στου Κουτσουρέλη και του λέει τον σκοπό». «Ασ’το διάολο μωρέ, αλήθεια μου λές;» μου λέει «ναι». Λέω, πάμε, και παρατούμε την παρέα και πάμε. Και μόλις με είδε ο Κουτσουρέλης και μπήκα μέσα, σταματά το λαούτο και του λέω «ήντα σταμάτησες Γιώργη, παίξ’το σερτουλάκι», «ποιο σερτουλάκι» μου λέει, μπροστά στον Τσέγκα, «αυτά εμείς τα παίζαμε με τον Χάρχαλη χρόνια» μου λέει, μπροστά στον Τσέγκα. «Το παίζατε χρόνια, εγώ δεν το’χω ξανακούσει Γιώργη» του λέω, «για παίξ’το» του λέω «να το δώ», αλλά δεν το είχε μάθει και του λέω «δεν το’μαθες ακόμα, για δώσε μου το λαούτο», κι αρπώ το λαούτο εγώ κι αρχίζω και τονε παίζω και γυρίζει ο Κουτσουρέλης και κάνει έτσι, δεν τον είχε μάθει ακόμα τον σκοπό. Είναι περιστατικά που έχουν γίνει. Ο Τσέγκας, τα τραγούδια του ούλα του τα πήρανε δυστυχώς, και τα βγάλανε και δίσκο, καλά κάνανε και τα βγάλανε για να υπάρχουνε, γιατί είναι ωραίες μελωδίες, το μόνο που’χουνε κάνει – εγώ δεν θα καταδεχτώ ποτέ – δεν έβαλαν το όνομα του. Εγώ δεν θα καταδεχτώ ποτέ σε δίσκο δικό μου, μπορεί να παίξω μια μελωδία, οποιαδήποτε και να είναι , εφόσον ξέρω ότι αυτή η μελωδία είναι του Αμαργιανάκη, θα πώ «παίζει ο Ναύτης τον σκοπό τάδε του Αμαργιανάκη», θα βάλω το όνομα του. Στους δίσκους μου το λένε μέσα, αυτό είναι του Μαριάνου, αυτό είναι του Χάρχαλη, αυτό είναι του Κουφιανού, του Κιώρου. …….

ΚΟΠΗ ΠΙΤΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΔΕΛΙΑΝΩΝ

Ο πολιτιστικός σύλλογος Δελιανών Κισάμου κόβει την πρωτοχρονιάτικη πίτα του, το Σάββατο 29 Ιανουαρίου και ώρα 21.30 στο κέντρο "Παπαδερός" στο Δαρμαροχώρι.
Τα έσοδα θα δοθούν στην ΕΛΕΠΑΠ Χανίων. Θα σας διασκεδάσουν, ο Μάρκος Ρενιέρης και ο Γιάννης Πολυχρονάκης

ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΤΡΟ ΚΑΡΜΠΑΔΑΚΗ

Ο Σύλλογος Στιχουργών Ν.Χανίων κόβει την πίτα του το Σάββατο 22/1/2011 στην ταβέρνα "Ξυλοκαμάρα" στα Νεροκούρου. Θα τιμηθεί ο βετεράνος Κισαμίτης λαγουτιέρης Πέτρος Καρμπαδάκης για την πολύχρονη μουσική και στιχουργική του προσφορά στην κρητική παράδοση.

Πάντα τέτοια Πέτρο!