ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ

Με τον Κώστα Μουντάκη στην Γραμπούσα.


1935 - 2003

Από τους αυθεντικότερους εκφραστές της κισαμίτικης μουσικής. Πολυτάλαντος, πολυτεχνίτης, γνήσιος. Ο Βαγγέλης Πολυχρονάκης γεννήθηκε στον Πύργο Καστελλίου Κισάμου κι ήταν γόνος πολυμελούς οικογένειας, που όλα της τα μέλη όμως ασχολούντουσαν με την μουσική, είτε παίζοντας κάποιο όργανο, είτε τραγουδώντας. Σε πολύ μικρή ηλικία ξεκίνησε να παίζει λαγούτο στα τοπικά γλέντια και στις παρέες. Καλός λαγουτιέρης και καλός μερακλής. Ψαράς στο επάγγελμα ο Βαγγέλης και την μουσική την είχε πρώτα-πρώτα για την δική του ευχαρίστηση. Ήταν ανηψιός του θρυλικού Τσέγκα-ήταν αδελφός της μητέρας του Βαγγέλη-κι επηρεάστηκε σημαντικά από τον θείο του. Σαν πολυτάλαντος και ανήσυχος καλλιτέχνης, μαζί με το λαγούτο, άσκησε και την τέχνη του βιολιστή. Από μια περίοδο και μετά, έπαιζε ως επι το πλείστον βιολί μαζί με τον αδελφό του τον Νίκο, ερασιτέχνη λαγουτιέρη. Για μια χρονιά, την δεκαετία του '80, ανέβηκε στην Αθήνα όπου και έπαιξε σε κρητικό κέντρο. Εκεί, γνωρίστηκε και με τον μεγάλο Κώστα Μουντάκη. Ο Βαγγελης Πολυχρονάκης, σαν λαγουτιέρης, έπαιξε με τον Μιχ.Κουνέλη, τον Φώτη Κατράκη κ.α. Άλλο όμως ένα λαμπρό του χαρακτηριστικό: Ήταν πολύ καλός συνθέτης. Οι ανέκδοτοι-ως επι το πλείστον-σκοποί του, λέγεται ότι είναι παραπάνω από 40! Επίσης, κάποιοι από αυτούς τους σκοπούς έχουν αντιγραφεί από διάφορους λυράρηδες κατά καιρούς, χωρίς να αναγράφεται το όνομα του Βαγγέλη πουθενά. Ο ανηψιός του και σπουδαίος βιολιστής, ο Θοδωρής Πολυχρονάκης, στα πλαίσια μιας δισκογραφικής δουλειάς, συμπεριέλαβε μερικούς σκοπούς του Βαγγέλη, με αποκορύφωμα βέβαια τον πασίγνωστο σκοπό του "Ήθελα να'μουνα εγώ η πρώτη σου αγάπη".
Ο Βαγγέλης Πολυχρονάκης, με την σημαντική προσφορά, έφυγε από την ζωή μετά από μεγάλη μάχη με την επάρατη νόσο.

ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ-ΑΕΡΙΝΟΣ

Το πανηγύρι του Τιμίου Σταυρού στον Αερινό Ινναχωρίου Κισάμου γίνεται εδώ και πολλά χρόνια στις 14 του Σεπτέμβρη.
Κάποτε, όταν ο Αερινός έσφυζε από ζωή και οι πανηγυριώτες ήταν εκατοντάδες, γινόταν πολύ μεγάλο πανηγύρι με κεράσματα στο προαύλιο της εκκλησίας και μετά ο κόσμος πήγαινε στα σπίτια όπου ήταν στρωμένα τα τραπέζια με πλούσια εδέσματα.
Μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του '70 υπήρχαν αυτοσχέδιες ζυγιές (όργανα) στην "κάτω μεριά" της εκκλησίας, στα λιόφυτα και ο κόσμος γλεντούσε μέχρι αργά το βράδυ. Δυστυχώς όμως, ο μαρασμός του χωριού και οι λιγοστοί κάτοικοι έφεραν ώς αποτέλεσμα να χαθεί η παλιά αίγλη του πανηγυριού αυτού. Τα τελευταία χρόνια όμως, οι καταγόμενοι απο τον Αερινό αλλά και οι λίγοι εναπομείναντες γερόντοι έχουν αρχίσει να διοργανώνουν και πάλι το πανηγύρι αυτό με αγάπη και ζήλο και ο κόσμος προσέρχεται κάθε χρονιά όλο και περισσότερος. Ευχόμαστε να συνεχιστούν αυτές οι προσπάθειες και το πανηγύρι αυτό να κερδίζει κάθε χρόνο και περισσότερους φίλους. Άλλωστε, είναι από τα λίγα παραδοσιακά πανηγύρια στην επαρχία μας, σε αυτό το πραγματικά πανέμορφο ορεινό χωριό.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΑΚΗΣ

Βιολί: Δημ.Χριστοφοράκης (από το αρχείο του Ανυφαντή)



Βετεράνος σήμερα βιολιστής με καταγωγή από την Καλυβιανή(Μεσόγεια) Κισάμου.
Άκμασε κυρίως τις δεκαετίες '60 και '70 με πολυάριθμα γλέντια στο ενεργητικό του.
Έχει κατά καιρούς γράψει ερασιτεχνικές κασέτες στο δισκάδικο του Γιάννη Σταματάκη κι έχει συνεργαστεί με αξιόλογους λαγουτιέρηδες της περιοχής όπως οι Βασίλης και Στεφανής Καρεφυλλάκης, ο Στ.Λαϊνάκης, ο Γιώργης Γεραιουδάκης ή Μαρουβάς κ.α.
Το παίξιμο του θυμίζει την σχολή "Ναύτης". Δεν ξεχώρισε όμως μόνο γι'αυτό ο Χριστοφοράκης. Ιστορικά είναι πλέον τα "αγκομαχητά" του, που άφηνε καθώς έπαιζε, κι αυτό επειδή ήταν μανιώδης καλλιτέχνης και τα έδινε όλα στην κυριολεξία την στιγμή που άγγιζε το δοξάρι. Η μουσική του προσφορά είναι πολύ μεγάλη.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΝΕΛΗΣ, ΕΝΤΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣ.

Μιχ.Κουνέλης-Γ.Κουτσουρέλης (από το αρχείο του Ανυφαντή)



21 Δεκεμβρίου 1928 - 8 Σεπτεμβρίου 1999 +

Συμπληρώνονται 11 χρόνια από την ημέρα που ο Μιχάλης Κουνέλης έφυγε από κοντά μας. Το κενό που άφησε είναι μεγάλο, η απουσία του έντονη. Ήταν ένας άνθρωπος που απλόχερα σκόρπιζε το κέφι, την χαρά, το χαμόγελο. Δεν θα μιλήσουμε για την καλλιτεχνική του πορεία και προσφορά, άλλωστε ήδη στο ιστολόγιο μας έχουμε ήδη αναφερθεί εκτενώς στο μουσικό του βιογραφικό. Στις μέρες μας όμως που η μουσική μας έχει περάσει σε έναν καθαρά εμπορικό δρόμο με ό,τι αυτό συνεπάγεται, η παρουσία σήμερα του Μιχάλη Κουνέλη θα ήταν πραγματική πολυτέλεια. Βέβαια, οι συνεχιστές του, οι μαθητές του, για τους οποίους ο ίδιος υπερηφανευόταν, πατάνε στα χνάρια του και προχωρούν με βάση τις αξίες με τις οποίες γαλουχήθηκαν από τον μεγάλο αυτόν δάσκαλο. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η μουσική συνείδηση του κόσμου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το όνομα του Κουνελομιχάλη και ποτέ δεν θα μπεί στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, ούτε θα σκεπαστεί από την καταχνιά των χρόνων.

Αξέχαστος για πάντα!!


Ακούστε τον Μιχ.Κουνέλη.Στο λαγούτο ο Στεφ.Καρεφυλλάκης.

ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΤΖΙΝΕΥΡΑΚΗΣ

Όρθιος-δεύτερος από δεξιά ο Θεοχ.Τζινευράκης. Κάτω, στο βιολί ο Στρ.Γαλαθιανός και στο λαγούτο ο Δημ.Γαλάνης



1905 - 1981

Από τις σπουδαιότερες φωνές που έχουν εμφανιστεί στο κρητικό μουσικό στερέωμα. Μοναδική χροιά σπάνιου κάλλους. Τραγουδούσε τα πάντα: Συρτά,ριζίτικα, ταμπαχανιώτικα, σμυρναίϊκα. Γεννήθηκε και έζησε στα Νοχιά Κισάμου, σε αυτό το παραδοσιακό κεφαλοχώρι που εκείνα τα χρόνια, δέσποζε η κρητική μουσική. Ο Θεοχ.Τζινευράκης δεν ήταν αυτό που αποκαλούμε σήμερα "επαγγελματίας τραγουδιστής". Κύριο του επάγγελμα η γεωργία, αλλά και η κατασκευή λαϊνών. Όπως δηλαδή, οι περισσότεροι Νοχιανοί που φημίζονται για την πηλοπλαστική και την κατασκευή λαϊνών.
Δεν έπαιζε ο ίδιος κάποιο όργανο. Το όργανο του, ήταν το λαρύγγι του. Και οι καλλιτέχνες της περιοχής συνορίζονταν ποιός θα τον πρωτοπάρει στα γλέντια. Δισκογραφικά, έδωσε το παρόν ντύνοντας με την φωνή του διάφορα τραγούδια που έχουν μείνει κλασσικά στις μέρες μας όπως ο Κολυμπαριανός συρτός, ο Συρτός της Χαραυγής, η Νενέ κ.α. Συνεργάστηκε ως επί το πλείστον με τον Μαύρο, τον Γ.Κουτσουρέλη, τον Στρατή Γαλαθιανό και τον νοχιανής καταγωγής λαγουτιέρη Δημ.Γαλάνη, για τον οποίο θα γίνει κάποιο ξεχωριστό αφιέρωμα από την σελίδα μας. Ο Θεοχ.Τζινευράκης όμως, εκτός από τις άψογες φωνητικές εκτελέσεις του, μας άφησε και έναν πανέμορφο σκοπό, την προσωπική του σύνθεση "Νοχιανός συρτός του Θεοχάρη".

ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΥΛΩΝΑΚΗΣ

Φωτο: Από το βιβλίο του Θαν.Δεικτάκη "Χανιώτες Λαϊκοί μουσικοί που δεν υπάρχουν πιά, τόμος Ά"



1903 - 1990

Ο Μανώλης Μυλωνάκης υπήρξε ένας εκ των σημαντικότερων καλλιτεχνών της προπολεμικής περιόδου στην επαρχία Κισάμου και γενικότερα στον νομό Χανίων. Καταγόταν από το χωριό Άη-Κυρ-Γιάννης Κισάμου. Στην περιοχή του υπήρχε μουσική άνθηση εκείνη την περίοδο και ο Μανώλης Μυλωνάκης δεν άργησε να ασχοληθεί με το βιολί. Ήδη από έφηβος έπαιζε στα γλέντια και ξεχώρισε για το ταλέντο και το ήθος του. Μαζί του οι λαγουτιέρηδες Μαν.Καρεφυλλάκης, Στ.Μαυροδημητράκης, Δημ.Σγουρομάλλης, Γιάννης Λεφάκης, αλλά και άλλοι πολλοί.
Για πολλά χρόνια δέσποζε στα μουσικά πράγματα του τόπου. Εξαίσια τεχνική, πλούσιο ρεπερτόριο. Πολλοί "ειδικοί" τον κατατάσσουν σε μια από τις υψηλότερες θέσεις του καλλιτεχνικού πάνθεον. Ο Ναύτης υποστήριζε ότι το παίξιμο του Μυλωνάκη ήταν κάπου ανάμεσα από την γλύκα του Χάρχαλη και τον δυναμισμό του Μαριάνου. Μερικοί παλαιότεροι έχουν αναφέρει ότι είχε κοινά στοιχεία με τον αδικοχαμένο βιολιστή, τον Ευθύμη Λυραντωνάκη. Ασφαλώς θα είχε να προσφέρει ακόμα περισσότερα, αν δεν σταματούσε ξαφνικά την καλλιτεχνική του πορεία λόγω πένθους στα τέλη της δεκαετίας του '40. Έκτοτε δεν εμφανίστηκε ξανά σε κάποια επίσημη εκδήλωση. Έπαιζε ώς επι το πλείστον σε κλειστό κύκλο, για την παρέα του, για την οικογένεια του, για το ίδιο του το μεράκι. Και κάτι άλλο σημαντικό: Ο παλαιός λαγουτιέρης, ο αείμνηστος Δημ.Χαρτζουλάκης, σε μια συζήτηση κατ'ιδίαν είχε υποστηρίξει ότι ο Μανώλης Μυλωνάκης πριν την κατοχή είχε βγάλει και τον δικό του, ανέκδοτο, σκοπό, αλλά κάποιος λυράρης τον αντέγραψε...

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΕΙΚΤΑΚΗΣ

Ο Θαν.Δεικτάκης καθώς υπογράφει το βιβλίο του "Χανιώτες Λαϊκοί μουσικοί που δεν υπάρχουν πιά, τόμος ΄Β"


Ο λαογράφος, ο ερευνητής, ο ποιητής, ο συγγραφέας της Κισάμου. Στέκεται στο μετερίζι του εδώ και χρόνια και τιμά τον τόπο του με άξια και σημαντικά έργα.
Γεννήθηκε το 1937 στον Λαρδά - Γραμβούσα Κισάμου. Μετά τις γυμνασιακές του σπουδές στο Καστέλλι, ανέβηκε στην Αθήνα όπου και σπούδασε δημοσιογραφία και δημ.σχέσεις. Ευτυχώς όμως δεν παρασύρθηκε από το ρεύμα της εποχής και κατέβηκε πάλι κάτω στο Καστέλλι όπου και διαπρέπει εδώ και δεκαετίες. Ερευνητής της τοπικής κουλτούρας και ιστορίας, ποιητής με μοναδικά σονέτα, λαογράφος των τοπικών ηθών και εθίμων, συγγραφέας πολύτιμων βιβλίων.
Ερευνά το κάθε τι από την πηγή του, την ρίζα του, δεν αρέσκεται σε προχειρότητες και...σκοπιμότητες, δεν κυνηγά την αυτοπροβολή όπως κάποιοι άλλοι "λαογράφοι" που αρέσκονται σε πανηγυράκια,τυμπανοκρουσίες,καρδιναλλισμούς και λοιπές γραφικές φανφάρες...Ο Θανάσης, πάντα με ταπεινότητα και αγάπη για τον τόπο του, δημιουργεί και μας χαρίζει τα έργα του απλόχερα, με μοναδική γνησιότητα. Διατελεί πρόεδρος του συλλόγου προβολής Κισάμου "Η Γραμβούσα" εδώ και χρόνια. Έχει εκδόσει κατά καιρούς διάφορα σημαντικά έργα όπως ο Πεζός Λόγος, Γραμβούσας Ρυθμοί, Γελάτε Κρητικά Νο1 και Νο 2, Σονέτα, Λυρικοί τόνοι, Γραμπουσιανοί τόποι και θρύλοι, Χανιώτες Λαϊκοί Μουσικοί που δεν υπάρχουν πιά - τόμοι Ά και Β κλπ.
Ο Θανάσης Δεικτάκης συνεχίζει να παλεύει για την διατήρηση της πολιτιστικής κουλτούρας της επαρχίας Κισάμου, εργάζεται με την ψυχή και την καρδιά του και σίγουρα, τα έργα του είναι παρακαταθήκες για όλους τους νεώτερους και μή। Και σίγουρα, η πολύχρονη προσπάθεια του αξίζει να βρεί μιμητές.


" Όταν η Σπάθα στη Γραμπούσα γνέφει

να κλείσουνε του κόλπου τη γαλήνη

απλώνουν στο γαλάζιο την ειρήνη

παίρνουν χαρά τα πέλαγα και κέφι.



Και σαν κατάμαυρα της μπόρας νέφη

επάνω τους ο άνεμος αφήνει,

η σιγανάδα γίνεται καμίνι

και τα ακρωτήρια σάλαγος τα στέφει.



Για της Γραμπούσας τους απλούς τους τόνους

και την απότομη της Σπάθας κόψη

σα σβήνουν στου ορίζοντα την όψη



χαλάλισα τους μήνες και τους χρόνους

ανάσα έχω του βοριά τα μύρα

αίμα στις φλέβες τρέχει η αλμύρα."

ΡΑΪΣΑΚΗΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ - ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΡΙΜΑΔΟΡΟ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ

Κυκλοφόρησε πρίν λίγους μήνες ένα αξιόλογο βιβλίο με τίτλο "Ραϊσάκης Θεοχάρης, ο ποιητής και ριμαδόρος της Λίμνης" από τον δάσκαλο Μιχάλη Μουντάκη.
Ο συγγραφέας συνέλλεξε ένα σημαντικό υλικό από τις μαντινάδες και τις σκωπτικές παροιμίες του αξέχαστου Ραϊσοθεοχάρη και όλα αυτά τα παραθέτει με μοναδικό τρόπο στο πόνημα του. Θεωρούμε ότι είναι ένα βιβλίο που πραγματικά αξίζει να βρίσκεται σε κάθε βιβλιοθήκη.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΡΕΦΥΛΛΑΚΗΣ

Γνωστός και καταξιωμένος λυράρης από τον Πλάτανο Κισάμου.
Κατάγεται από μουσική οικογένεια, καθώς ο παππούς του ήταν ο περίφημος λαγουτιέρης Καρεφυλλομανώλης, αλλά και ο πατέρας του είναι ο παλαίμαχος σήμερα λαγουτιέρης Στεφανής Καρεφυλλάκης.
Ο Βασίλης Καρεφυλλάκης έχει παίξει σε πολλά γλέντια σε όλο τον νομό Χανίων αλλά και εκτός Κρήτης, κι έχει στο ενεργητικό του προσωπικές δισκογραφικές δουλειές. Λαμπρό χαρακτηριστικό του, η πολύ καλή φωνή του.

ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΚΛΩΣΤΡΑΚΗΣ

Από τους καλύτερους δεξιοτέχνες στην λύρα ο Νεκτάριος Κλωστράκης. Καταγόμενος από τον Κάμπο Κισάμου, γεννήθηκε το 1970 στον Πειραιά και ήρθε σε ηλικία 11 ετών μόνιμα στα Χανιά, όπου και ασχολήθηκε με την λύρα. Μαθητής του Κώστα Μουντάκη, δεν άργησε να ξεχωρίσει για το ταλέντο του και την απαράμιλη δεξιοτεχνία του. Σήμερα διδάσκει την λύρα σε ωδεία, παίζει σε γλέντια και έχει στο ενεργητικό του σπουδαίες δισκογραφικές δουλειές και σημαντικές συνεργασίες.