ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΖΥΓΙΕΣ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ ΜΕΡΟΣ ΕΝΔΕΚΑΤΟ: ΧΑΡΧΑΛΑΚΗΣ-ΜΑΡΕΝΤΑΚΗΣ

Θεοχάρης Μαρεντάκης

Μιχάλης Χαρχαλάκης

Στην δυτική πλευρά της Κισάμου, δύο νέοι καλλιτέχνες ξεπετάχτηκαν στα τέλη της δεκαετίας του '20 για να κλέψουν τις εντυπώσεις. Οι 15χρονοι τότε, Μιχάλης Χαρχαλάκης στο βιολί και Θεοχάρης Μαρεντάκης στο λαγούτο. Και ο κόσμος, από περιέργεια περισσότερο, πήγαινε να ακούσει τα δύο παιδιά, που ακόμα φορούσαν κοντά παντελονάκια.
Σιγά σιγά, τα παιδιά αυτά μεγάλωσαν και μαζί τους, μεγάλωσε και η φήμη τους. Μια ζυγιά πολύ καλή, που δεν είχε τίποτα να ζηλέψει από τις άλλες, μεγάλες ζυγιές των "ιερών τεράτων" της περιοχής.
Απαραίτητοι στα πανηγύρια της εποχής, στην Αγία Τριάδα στα Καλουδιανά, στον Τίμιο Σταυρό στο Σηρικάρι, στα Χάμπαθα, στον Άγιο Κωνσταντίνο στο Βουλγάρω, στις Λουσακιές κλπ.
Περίφημο δοξάρι ο Μιχάλης Χαρχαλάκης, ανηψιός του γίγαντα Νικ. Χάρχαλη, καλή πενιά ο Θεοχάρης αλλά και εξαίσιος τραγουδιστής. Ένας πολύ δυνατός συνδυασμός, που τους έκανε να ξεχωρίσουν από όλους σχεδόν τους συνομήλικους τους. Μέχρι και τα χρόνια της κατοχής, τους βρίσκουμε σε πλήρη καλλιτεχνική έξαρση. Μετά την κατοχή όμως, ο Μιχάλης Χαρχαλάκης ανέβηκε στην Αθήνα, όπου και έζησε τα υπόλοιπα του χρόνια και ο Θεοχάρης συνεργάστηκε με πολλούς άλλους βιολάτορες.
Στην μνήμη του κόσμου όμως που τους άκουσε, έχουν χαραχτεί οι πενιές τους, οι ξεκαρδιστικές μαντινάδες τους, τα όλο ζωντάνια γλέντια τους, ο λαμπρός και εύθυμος χαρακτήρας τους.

ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΖΥΓΙΕΣ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ ΜΕΡΟΣ ΔΕΚΑΤΟ: ΚΟΠΑΝΙΔΗΣ-ΦΡΑΓΚΕΔΗΣ

Βιολί:Βασ.Παπαδάκης(Κοπανίδης), σαντούρι:Λουκάς Μπέρτος, λαγούτο: Μαν.Φραγκεδάκης

Συνεχίζοντας το αφιέρωμα στις μεγάλες μουσικές "ζυγιές" της επαρχίας Κισάμου, συναντάμε δύο σημαντικούς καλλιτέχνες, τον βιολάτορα Βασίλη Παπαδάκη ή Κοπανίδη και τον Μανώλη Φραγκεδάκη. Καλλιτέχνες οι οποίοι έγραψαν μαζί, αλλά και ξεχωριστά ο καθένας, την δική τους μουσική ιστορία στα καλλιτεχνικά δρώμενα του τόπου μας.
Συνεργάστηκαν για πολλά χρόνια, σε όλη την έκταση του νομού Χανίων, αποκτώντας φήμη. Στα πανηγύρια και στους γάμους, περιζήτητοι, πολλές φορές ο γαμπρός για να τους "κλείσει", τους έδινε προκαταβολή!
Στις ταβέρνες και τα κέντρα της πόλης των Χανίων, οι μαγαζάτορες κατά την δεκαετία του '30 κυρίως, συνορίζονταν ποιός θα πρωτοπάρει αυτούς τους δύο καλλιτέχνες στο μαγαζί του. Και αυτοί από μεριάς τους, για να μην χαλάνε χατήρι σε κανέναν, έπαιζαν κάθε εβδομάδα και σε άλλο μαγαζί, καλύπτοντας έτσι την ζήτηση που είχαν.
Η μουσική τους συνεργασία που κράτησε περίπου δέκα χρόνια και έτερψε χιλιάδες κόσμου, τερματίστηκε όταν ο Μανώλης Φραγκεδάκης αποφάσισε να σταματήσει την ενεργό ενασχόληση του με την μουσική και να αφοσιωθεί στην οργανοποιία,  στην οποία άλλωστε και διέπρεψε και χαρακτηρίστηκε ώς ο καλύτερος κατασκευαστής λαγούτων της γενιάς του σε όλη την Κρήτη, κι από τους καλύτερους στην Ελλάδα.

ΚΟΥΝΕΛΗΣ-ΛΑΪΝΑΚΗΣ

Οι αξέχαστοι καλλιτέχνες Μιχ.Κουνέλης και Στέλιος Λαϊνάκης σε μια ζωντανή τους εμφάνιση!

ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΖΥΓΙΕΣ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ ΜΕΡΟΣ ΕΝΑΤΟ: ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ-ΚΟΥΡΗΣ

Μιχάλης Παπουτσάκης

Γιάννης Κουριδάκης

Παλιά ζυγιά, αυτή που θα παρουσιάσουμε σήμερα. Παλιά και καλή!
Μιχάλης Παπουτσάκης, βιολί, Γιάννης Κουριδάκης, λαγούτο. Οι δύο μεγάλοι καλλιτέχνες της ανατολικής Κισάμου. Από μουσικές οικογένειες με βαθιές καταβολές στην παραδοσιακή μουσική της περιοχής, άλλωστε στα βιογραφικά τους που περιλαμβάνονται στο blog μας, φαίνεται ξεκάθαρα η αξία τους και η προσφορά τους.
Ο Μιχάλης Παπουτσάκης, ο κατά πολλούς, καλύτερος δεξιοτέχνης της γενιάς του στην ανατολική Κίσαμο και ο Γιάννης Κουριδάκης, ένας εξαίσιος παλιός λαγουτιέρης, συνεργάστηκαν για πολλά-πολλά χρόνια, προσφέροντας στους Κισαμίτες - και όχι μόνο - υψηλού επιπέδου διασκέδαση.
Έπαιξαν σχεδόν σε όλο τον νομό Χανίων, με ιδιαίτερη απήχηση στην Κίσαμο και το Σέλινο, κατά τις δεκαετίες του '20 και του '30. Βέβαια, συνεργάστηκαν και με άλλους μουσικούς όλα αυτά τα χρόνια, όπως ο Παπουτσής με τους Μαρουβάδες, ο Κουρής με τον Μαριάνο και τον Χαράλαμπο Παπουτσή, όμως, ήταν πολύ συχνές οι κοινές τους εμφανίσεις. Άλλωστε, στα πανηγύρια των Βουκολιών, του Ταυρωνίτη, του Γαβαλομουρίου και όλων των γειτονικών χωριών, η ζυγιά αυτή ήταν κάτι παραπάνω από απαραίτητη, ήταν θεσμός θα λέγαμε.
Δυστυχώς, δεν έχουμε να παρουσιάσουμε κάποια εκτενή και επίσημη δισκογραφία, δεν παρήγαγαν δισκογραφικό έργο σαν ζυγιά, πλήν κάποιων συμμετοχών του Γιάννη Κουριδάκη στα δισκογραφικά εγχειρήματα του Γιώργη Μαριάνου. Σίγουρα όμως, οι διηγήσεις των παλαιοτέρων που τους έζησαν και του άκουσαν, είναι το καλύτερο "μουσικό" παράδειγμα που μπορούμε να έχουμε σήμερα, αξιολογώντας αυτή την σπουδαιότατη μουσική ζυγιά της Κισάμου.

ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΖΥΓΙΕΣ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ,ΜΕΡΟΣ ΟΓΔΟΟ: ΧΑΡΧΑΛΗΣ-ΜΑΥΡΟΔΗΜΗΤΡΗΣ

Σταύρος Μαυροδημητράκης

Νικολής Χάρχαλης

Δεν νομίζουμε να χρειάζονται ειδικές συστάσεις για αυτούς τους δύο θρυλικούς μουσικούς, δύο καλλιτέχνες που για πολλά χρόνια κυριάρχησαν στο κρητικό μουσικό στερέωμα, είτε ώς ζυγιά, είτε ώς μονάδες.
Νικολής Χάρχαλης, ο βιολιστής - θρύλος! Σταύρος Μαυροδημητράκης, ο λαγουτιέρης-πρώτυπο!
Στα δύσκολα χρόνια των πρώτων δεκαετιών του περασμένου αιώνα, άκμασε αυτή η ζυγιά. Από τα τέλη της δεκαετίας του '10, έως και τις αρχές του '30. Σχεδόν δεκατρία χρόνια γεμάτα γλέντια, γεμάτα επιτυχίες. Μουσική "κυριαρχία" και στις πέντε επαρχίες του νομού Χανίων. Αλλά δεν περιορίστηκαν μόνο εκεί. Πολλές αναφορές έχουμε σήμερα για παρουσία τους σε πολλές περιοχές του νομού Ρεθύμνης. Ακόμα και στο Ηράκλειο καλέστηκαν να παίξουν, όπως και στην Αθήνα.
Ζυγιά σωστή, δεμένη, συνεργασία άψογη, ο καθένας γνώριζε πολύ καλά τις δυνατότητες του άλλου, αμοιβαίος σεβασμός πάνω απ'όλα.  Έδωσαν τα φώτα σε νεώτερους, δημιούργησαν μιμητές, φανατικούς θαυμαστές, δέσποσαν και εντυπωσίασαν στην εποχή τους, ίσως όσο καμία άλλη ζυγιά εκείνα τα χρόνια της ακμής τους!
Κουραστικές πορείες, από το ένα γλέντι στο άλλο, συχνά από την μία επαρχία στην άλλη, θρυλικές σήμερα οι ιστορίες αυτών των γλεντιών, νοσταλγικές οι εξιστορήσεις όλων όσων τους έζησαν.
Ο Χάρχαλης, στο απόγειο της καριέρας του, έδειξε εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του τότε νεαρού, σχεδόν δεκαοκτάχρονου Μαυροδημητράκη. Ήσαν άλλωστε κοντοχωριανοί και μπορούσαν να ανταμώνουν εύκολα ώστε να κάνουν πρόβες και να "δένουν" αρμονικά τα όργανα τους. Δεν υπήρχε χωριό και πανηγύρι στην Κίσαμο, που να μην πρωταγωνίστησαν κατά την δεκαετία του '20. Όπως προείπαμε όμως, δεν περιορίστηκαν μόνο στην Κίσαμο. Η απήχηση ήταν μεγάλη παντού. Ολόκληρη περιοδεία στον Αποκόρωνα, στα Σφακιά, έπειτα σε χωριά του Ρεθύμνου και μετά, από τρείς μήνες σχεδόν, πίσω στην "βάση" τους. Ανταμείφθηκαν από τον κόσμο, εκτός των όποιων χρημάτων, με την αγάπη και την καλοσύνη. Όπως μας είχε πεί κάποτε ο αείμνηστος Ναύτης "Ήταν μεγάλη υπόθεση για έναν γαμπρό να έχει κλείσει για το γαμήλιο γλέντι τον Χάρχαλη με τον Μαυροδημήτρη......!"
Δισκογραφικά, άφησαν ένα όχι και τόσο μεγάλο σε ποσότητα, αλλά λαμπρό σε ποιότητα, δισκογραφικό έργο. Δύο δίσκους στην "δύση" της δεκαετίας του '20, και άλλους τρείς περίπου δίσκους στις αρχές της δεκαετίας του '30. Αυτό, όσον αφορά την επίσημη δισκογραφία τους, γιατί ανεπίσημα, είναι αρκετοί οι "συλλέκτες" ανέκδοτων ώς επί το πλείστον, ηχογραφήσεων τους.
Δεν είναι παράλογο να πούμε, ότι ο Μαυροδημητράκης, "εκτινάχθηκε" μέσω αυτής της συνεργασίας, στο κρητικό μουσικό στερέωμα και μετέπειτα, δούλεψε μαζί με όλα σχεδόν τα μεγαθήρια του βιολιού και της λύρας. Αλλά και ο Χάρχαλης, ακόμα και στα βαθιά του γεράματα, όπως εκμυστηρεύθηκε στον βιογράφο του και όχι μόνο, ωφελήθηκε πολύ από την συνεργασία του με τον Μαυροδημητράκη και τον ξεχώριζε πάντα, ανάμεσα στο πλήθος των λαγουτιέρηδων, με τους οποίους είχε παίξει.

ΓΙΟΡΤΗ ΚΑΣΤΑΝΟΥ ΣΤΟ ΕΛΟΣ

Την Κυριακή 27 Οκτωβρίου στις 11:30 πμ στο Έλος των Εννιά Χωριών Κισάμου θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση με θέμα «Γιορτή Καστάνου 2013» Η Εκδήλωση θα περιλαμβάνει ομιλίες, Παρουσιάσεις και μουσικοχορευτικά συγκροτήματα ενώ θα προσφέρονται κάστανα ψητά, κάστανα μαγειρευτά, γλυκά με κάστανα, τσικουδιά και κρασί Την εκδήλωση διοργανώνει ο Δήμος Κισάμου σε συνεργασία με τους: Αναπτυξιακή Εταιρία Εννιά Χωριών, Δημοτικό Σχολείο Έλους και Σύλλογος Γυναικών Ιναχωρίου «Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ»

ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΖΥΓΙΕΣ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ,ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ: ΣΗΜΑΝΤΗΡΑΣ-ΧΑΡΤΖΟΥΛΗΣ

Εννιαχωριανό τοπίο.

Η περίφημη εννιαχωριανή ζυγιά. Ο Θοδωρής Σημαντηράκης, εξαίσιος βιολιστής από τα Σημαντηριανά Κισάμου και ο Δημήτρης Χαρτζουλάκης,σπουδαίος λαγουτιέρης από τον Κάμπο Κισάμου. Έγραψαν μαζί ιστορία στην ευρύτερη περιοχή των Εννιά Χωριών και όχι μόνο, από την δεκαετία του'50, μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του '70. Αχώριστοι συνεργάτες και φίλοι, ταιριαστό παίξιμο, παρόλο που σαν χαρακτήρες ήσαν διαφορετικοί. Ο ταπεινός και πράος Σημαντηράκης και ο δυναμικός και χιουμορίστας Χαρτζουλάκης. Κι όμως, τα όργανα τους έπαιρναν έναν κοινό δρόμο, μια ίσια γραμμή, στην οποία αυτή γραμμή γλέντησαν χιλιάδες κόσμου τις νοσταλγικές εκείνες εποχές. Κυριάρχησαν στην εννιαχωριανή περιφέρεια, περιζήτητοι στα πανηγύρια και στους γάμους. Στον Άγιο Μάμα στην Μελισσιά, στον Τίμιο Σταυρό στον Αερινό, του Σωτήρως στο Κεφάλι, στην Χρυσοσκαλίτισσα, στην Κουφή Καρά στο Έλος, στην Λίμνη και στο Βλάτος, αλλά και στα όμορα σελινιώτικα χωριά, Στροβλές, Αλιγούς, Βουτά, Κοντοκυνήγι, Μουστάκο και Σκλαβοπούλα. Στο Σηρικάρι του Άη Γιάννη, πέντε ημέρες γλεντούσαν, τους καλούσαν και στα σπίτια του χωριού. Κι έπειτα, με τα γαϊδουράκια, στο Σφηνάρι, άλλο γλέντι εκεί. Στην εποχή τους, ήταν σε ακμή όλα τα πανηγύρια της περιοχής. Καλέστηκαν όμως και στο Καστέλλι και στα γύρω χωριά αρκετές φορές. Στο πανηγύρι της Αγίας Ειρήνης στο Σάσαλο, αρχές του '50, εκεί κι ο Σημαντηράς με τον Χαρτζούλη. Στην διπλανή ταβέρνα τα μεγαθήρια της εποχής, ο Μαύρος με τον Κουτσουρέλη. Κι όμως, οι δύο πρωτοαναφερόμενοι καλλιτέχνες μάζεψαν πολύ κόσμο, ο οποίος είχε την περιέργεια να ακούσει τους δύο "πανωμερίτες". Ο Μαύρος τους έδωσε συγχαρητήρια. Είχε να το λέει ο μακαρίτης ο Σημαντηράκης, σε προσωπική του εξιστόρηση στον γράφων. Στον Τίμιο Σταυρό στον Αερινό, έπαιζαν σχεδόν αδιαλείπτως, τους καλούσαν μιας και η μητέρα του Σημαντηράκη ήταν Φελεσάκη, της μεγάλης αερινιώτικης οικογένειας.  Δυστυχώς δεν άφησαν μαζί κάποιο δισκογραφικό έργο, εν τούτοις ηχογράφησαν κάποιες ερασιτεχνικές πομπίνες της εποχής, ελάχιστες όμως.
Η παρουσία τους σφράγισε, μπορούμε να πούμε, την μουσική συνείδηση του κόσμου της περιοχής τους, άφησε αγαθή μνήμη, άφησε το αποτύπωμα στο μουσικό μωσαϊκό της Κισάμου.

ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΖΥΓΙΕΣ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ,ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ: ΜΑΡΙΑΝΟΣ-ΦΑΡΑΝΤΑΚΗΣ

Τι να πρωτοπεί κανείς για αυτούς τους δύο μεγάλους καλλιτέχνες που λάμπρυναν και ομόρφυναν το κρητικό μουσικό πάλκο. Μια ζυγιά ταιριαστή, άξια, σημαντική και γνήσια, μα πάνω απ'όλα σεβαστή.
Ο τρανός πρωτομάστορας του βιολιού, ο Γιώργης Μαριάνος, κι ο άριστος λαγουτιέρης Παντελής Φαραντάκης. Και οι δύο από τον Δραπανιά Κισάμου. Ο Γιώργης Μαριάνος, ήδη φτασμένος και ξακουστός χειριστής του οργάνου, συνεργάστηκε στα πρώτα μετακατοχικά χρόνια με τον Παντελή Φαραντάκη. Σαν άκουσε τότε τον νεαρό Παντελή, έμεινε άφωνος από την τεχνική και την αρμονία του λαγούτου του. Δεν καθυστέρησε να του προτείνει συνεργασία, άλλωστε όπως είχε πεί και ο ίδιος ο Παντελής, στην κυριολεξία τον "άρπαξε", προτού κάποιος άλλος βιολιστής τον ανακαλύψει. Για περίπου δεκαπέντε χρόνια αποτέλεσαν μια σημαντική ζυγιά, από τις πλέον περιζήτητες εκείνων των χρόνων. Και δεν ήταν μόνο τα στενά όρια της Κισάμου και του νομού Χανίων γενικότερα. Έπαιξαν πολλές φορές στην Αθήνα, στου Μπασιά το κέντρο, στου Λαδόπουλου και σε πολλά άλλα κρητικά στέκια. Ο κόσμος έκανε ουρά για να απολαύσει τους δύο περίφημους καλλιτέχνες. Πλήθος προτάσεων, ακόμα και οι ομογενείς της Αμερικής τους κάλεσαν να πάνε εκεί να παίξουν!
Ο Γιώργης Μαριάνος, με το αυστηρό και επιβλητικό μουσικό ύφος και ο Παντελής Φαραντάκης με το φρέσκο και ανάλαφρο παίξιμο, κατάφεραν να συνδυάσουν δύο τελείως μουσικές ακουστικές, βγάζοντας ένα μοναδικό αποτέλεσμα!
Οι σπάνιες και ελάχιστες ερασιτεχνικές τους ηχογραφήσεις, μας δίνουν ξεκάθαρα την εικόνα αυτής της σπουδαίας συνύπαρξης. Δυστυχώς, η συνεργασία τους κόπηκε απότομα στις αρχές της δεκαετίας του'60, καθώς κατά την ώρα του γλεντιού σε κέντρο της Αθήνας, ο μεγάλος Μαριάνος υπέστη έμφραγμα, με αποτέλεσμα να σταματήσει να παίζει πλέον επαγγελματικά.

ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΖΥΓΙΕΣ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ: ΦΟΒΟΓΙΩΡΓΗΣ-ΜΑΡΟΥΒΑΣ

Άλλη μια τρανή ζυγιά προστίθεται στον μακρύ κατάλογο μας. Γιώργης Φοβάκης και Γιώργης Γεραιουδάκης(Μαρουβάς). Κατά γενική ομολογία, δύο πολύ ταιριαστοί καλλιτέχνες, αξιόλογοι δεξιοτέχνες, που άφησαν εποχή, τα πολλά χρόνια της συνεργασίας τους. Ο Φοβογιώργης, βιολιστής από το Βασιλόπουλο Κισάμου, κι ο Μαρουβάς, λαγουτιέρης από το Γαβαλομούρι Κισάμου, δέσποσαν στο μουσικό στερέωμα από τα μετακατοχικά χρόνια, έως και τα τέλη της δεκαετίας του '60. Δεμένοι τόσο σαν μουσικοί, όσο και σαν καλοί φίλοι. Κυριάρχησαν, μπορούμε να πούμε, στην ανατολική Κίσαμο, έδωσαν όμως και το παρόν και στην δυτική Κίσαμο και σε όλο τον νομό Χανίων. Περιζήτητοι στα γλέντια της εποχής. Γλέντια τα οποία περιλάμβαναν,εκτός της άψογης μουσικής τους, κι αρκετά....ανέκδοτα. Ναί, άλλωστε τόσο ο Φοβογιώργης, όσο και ο Μαρουβάς, διέθεταν άφθονο χιούμορ, κι έχουν μείνει "κλασσικές" πλέον οι φάρσες που κάθε τόσο σκάρωναν.
Επίσημη δισκογραφία δυστυχώς δεν έχουμε, κυκλοφόρησαν όμως αρκετές ερασιτεχνικές κασέτες της εποχής, οι οποίες γνώρισαν μεγάλη επιτυχία. Στα πανηγύρια της εποχής, Γκιώνα, Τίμιο Σταυρό στ'Αλικιανού, Αγ.Τριάδα στα Καλουδιανά, Αγ.Ειρήνη στο Σάσαλο κλπ, απαραίτητοι αυτοί οι δύο καλλιτέχνες, να συναγωνιστούν τα υπόλοιπα "θηρία" της εποχής (Μαριάνος,Μαύρος,Ναύτης,Ζερβός,Παπουτσής κ.α.). Κι όμως, ο κόσμος τους αγαπούσε και έσπευδε να τους ακούσει. Πολλές φορές, καθυστέρησαν να φτάσουν στον τόπο του γλεντιού, γιατί τους σταματούσαν στα χωριά που περνούσαν και τους κέρναγαν και το κέφι δεν αργούσε να ανάψει. Πλούσιο ρεπερτόριο από κρητικά, καλαματιανά, μπάλους, αλλά και τα απαραίτητα λόγω μόδα...ευρωπαϊκά! Άφησαν έντονη την σφραγίδα τους και δικαίως, παρέμειναν ώς μία από τις πιο επιτυχημένες ζυγιές του προηγούμενου αιώνα.

ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΖΥΓΙΕΣ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ,ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΛΥΡΑΝΤΩΝΗΣ-ΛΕΦΑΚΗΣ

Πολύ παλιά αυτή η ζυγιά. Ξεκινά στα χρόνια του μεσοπολέμου και τερματίζεται με άδοξο τρόπο στον τελευταίο χρόνο της κατοχής. Ευθύμης Λυραντωνάκης και Γιάννης Λεφάκης. Από τις Καλάθενες Κισάμου και οι δύο, ένας εξαίσιος βιολιστής και ένας σπουδαίος λαγουτιέρης. Μαζί, από νέα παιδιά στα "βάσανα" των γλεντιών. Άφησαν όνομα, άφησαν μιμητές, ταιριαστό παίξιμο και μελωδίες της γνήσιας κισαμίτικης παράδοσης. Για αρκετά χρόνια θα δώσουν το παρόν στα γλέντια της εποχής και θα διασκεδάσουν όλους τους Κισαμίτες που έτρεχαν για να απολαύσουν τους δύο τρανούς καλλιτέχνες. Ο Ευθύμης Λυραντωνάκης, ένας πραγματικά άριστος βιολιστής, από τους καλύτερους της γενιάς του και ο Γιάννης Λεφάκης με το αριστοτεχνικό παίξιμο και το γλυκόλαλο τραγούδι του, δημιούργησαν ένα αχτύπητο δίδυμο, μια ζυγιά που κατά την κρίση των παλαιών, συναγωνιζόταν "στα ίσια" τις άλλες μεγάλες ζυγιές της εποχής.
Τα γλέντια ξεκινούσαν από τα καφενεία των Καλαθενών, για να επεκταθούν στα όμορα χωριά, ασταμάτητες πορείες εκείνα τα δύσκολα χρόνια, αλλά το μεράκι και η αγάπη των καλλιτεχνών για αυτό που πρόσφεραν, παραμέριζαν κάθε εμπόδιο. Δυστυχώς όμως, στην ακμή τους, στο αποκορύφωμα της δόξας, ήρθε ο τραγικός θάνατος του Ευθύμη Λυραντωνάκη το 1944, καθώς σκοτώθηκε από τα γερμανικά πυρά, μαζί με αρκετούς συγχωριανούς του. Ο Γιάννης Λεφάκης, εκείνη την αποφράδα ημέρα, ως εκ θαύματος γλύτωσε, ξεφεύγοντας από τον κλοιό των Γερμανών.